Geachte Premier De Wever,
Met interesse lazen we op 4 juli het bericht op vrt nws (Raad van State geeft oppositie gelijk over uitzondering voor mantelzorgers bij hervorming werkloosheidsuitkeringen | VRT NWS: nieuws) dat de Raad van State geen reden ziet om geen uitzondering te voorzien voor werkloze mantelzorgers in de hervorming van de werkloosheidsuitkering.
Als mantelzorgvereniging die meer dan 22.000 leden vertegenwoordigt in Vlaanderen en Brussel en een bereik heeft van meer dan 100.000 mantelzorgers op jaarlijkse basis, willen we met klem het belang van een dergelijke uitzondering benadrukken.
De vrijstelling mantelzorg voor werklozen wordt door een erg beperkte, maar kwetsbare groep mantelzorgers aangevraagd. Het zijn mensen die een bijzonder zware zorgsituatie hebben: de zorg voor een kind met een handicap (onder 21 jaar), een zwaar zorgbehoevend gezins- of familielid of een persoon in een palliatieve situatie.
In 2024 ging het slechts over een totaal van 574 personen. Een ruime meerderheid van deze groep zijn vrouwen. 71 procent als je de 3 groepen samenneemt. In de groep van werkloze mantelzorgers die zorgen voor een kind met een handicap (onder 21 jaar) gaat het zelfs over 93 procent vrouwen.
De uitkering die zij ontvangen in het kader van deze vrijstelling is bijzonder laag. Het gaat over 15,01 euro per dag (geldend vanaf 1.2.2025 en wordt geïndexeerd) voor de eerste 24 maanden van de vrijstelling. Vanaf de 25e maand (in het geval van de zorg voor een zwaar zorgbehoevende of kind met een handicap) ontvangt de werkloze mantelzorger nog slechts 12,19 euro per dag.
De vrijstelling is op heden al beperkt in de tijd. Voor palliatieve zorg kan ten minste 1 en maximum 2 maand een vrijstelling verkregen worden. Voor de zorg voor een kind met een handicap of voor een zwaar zorgbehoevende kan de vrijstelling gekregen worden voor minimum 3 en maximum 12 maanden. De termijn kan meermaals verlengd worden, maar de samengevoegde tijd mag niet meer zijn dan 48 maanden.
Bovendien blijkt uit onderzoek dat mantelzorgers in een zware zorgsituatie erg veel uren zorg opnemen. Uit de Zorgenquête, afgenomen in Vlaanderen in 2021,1 blijkt dat 19 procent van de mantelzorgers 10 tot 20 uur per week zorg opneemt, 11 procent tussen de 21 en 60 uur per week en 3 procent zelfs meer dan 60 uur. Het lijkt ons evident dat mantelzorgers die 30, 40, 50, 60 of zelfs meer uren zorg per week opnemen dit niet kunnen combineren met een job in loonverband of het zoeken ernaar op de arbeidsmarkt.
We willen er U bovendien aan herinneren dat het federale regeerakkoord spreekt over een betere ondersteuning van mantelzorgers en een versterking van hun statuut en rechten. De uitzondering voor mantelzorgers op de hervorming van de werkloosheidsuitkering is een belangrijke stap om deze bepaling van het regeerakkoord te realiseren en te streven naar een brede en structurele ondersteuning van alle Belgische mantelzorgers.
We staan steeds ter beschikking om verder in gesprek te gaan.
Met vriendelijke groeten,
Karin Van Mossevelde – Voorzitter Steunpunt Mantelzorg
Jannie Hespel – Secretaris Steunpunt Mantelzorg
Naomi De Bruyne – Coördinator Steunpunt Mantelzorg
