Ben jij mantelzorger van of ben je zelf een 66-plusser met gezondheidsproblemen en een beperkt inkomen? Dan is het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood misschien iets waar je al mee in aanraking bent gekomen of binnenkort mee te maken krijgt. Sinds 1 maart 2026 is er een belangrijke wijziging doorgevoerd in de manier waarop dit budget wordt berekend. We leggen het graag uit.
Wat is het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood?
Het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood is een financiële tegemoetkoming van de Vlaamse overheid die via de zorgkas van je ziekenfonds wordt toegekend. Het is bedoeld voor mensen van 66 jaar en ouder die door gezondheidsproblemen extra zorg nodig hebben én over een beperkt inkomen beschikken. De grootte van het bedrag dat men kan ontvangen, hangt af van de zorgzwaarte en het inkomen.
Om te bepalen hoe zorgbehoevend iemand is, werkt de Vlaamse overheid met een officieel meetinstrument.
Wat verandert er?
Tot voor kort werd de zorgbehoefte vastgesteld aan de hand van de zogeheten medisch-sociale schaal. Vanaf 1 maart 2026 stapt de Vlaamse overheid over op een nieuw instrument: de BelRAI-screener.
Dit instrument is niet volledig nieuw, want het wordt al gebruikt om te bepalen of iemand recht heeft op het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden. De Vlaamse overheid wil één en hetzelfde systeem gebruiken voor alle tegemoetkomingen binnen de Vlaamse Sociale Bescherming. Dat moet de aanvraagprocedure eenvoudiger, duidelijker en transparanter maken. Het onderzoek gebeurt niet langer door een erkende controlearts, maar door een medewerker van een dienst voor gezinszorg, het OCMW of de Dienst Maatschappelijk Werk van jouw ziekenfonds
Voor wie geldt de verandering, en wanneer?
De overgang naar de BelRAI-screener gebeurt stapsgewijs, en niet voor iedereen tegelijk.
- Je ontvangt nog geen zorgbudget: Vraag je voor het eerst een zorgbudget aan, of dien je een herzieningsaanvraag in? Dan wordt jouw zorgnood vanaf 1 maart 2026 automatisch ingeschaald via de BelRAI-screener. Let wel: bij een herziening is het voortaan ook mogelijk dat je in een lagere zorgcategorie terechtkomt dan voorheen. Dat is een nieuw element ten opzichte van de vroegere werkwijze.
- Je ontvangt al een zorgbudget op basis van de medisch-sociale schaal: Ontvang je al een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood, toegekend voor onbepaalde duur? Dan verandert er voorlopig niets aan jouw situatie. Je behoudt het bedrag dat je nu ontvangt. De keerzijde is echter dat je op dit moment geen herziening kunt aanvragen, ook niet als de zorgnood ondertussen is toegenomen. Dat betekent dat jouw budget voorlopig niet mee kan stijgen als je meer zorg nodig hebt.
Had je een inschaling voor bepaalde duur? Dan krijg je na het aflopen daarvan automatisch een nieuwe beoordeling, ditmaal via de BelRAI-screener. - Je woont in een woonzorgcentrum: Bewoners van een woonzorgcentrum krijgen automatisch een zorgcategorie toegewezen (categorie 4 of 5). Toch moet je het zorgbudget zelf aanvragen, ook als je in een woonzorgcentrum verblijft. Het woonzorgcentrum helpt daar doorgaans bij.
Wat als de zorgnood is toegenomen, maar je geen herziening kunt aanvragen?
Dit is een pijnpunt waar ook wij als Steunpunt Mantelzorg aandacht voor hebben. Wie al een zorgbudget ontvangt op basis van de vroegere medisch-sociale schaal, zit momenteel in een situatie waarbij de financiële steun niet kan meegroeien met de noden. Verschillende organisaties vragen de bevoegde minister om hier een oplossing voor te voorzien.
Vragen of hulp nodig?
Heb je vragen over jouw situatie of weet je niet zeker of jij of de persoon voor wie je zorgt recht heeft op een zorgbudget? Dan kan je terecht bij de dienst Maatschappelijk Werk van de mutualiteit of het OCMW.