Ik ben mantelzorger. En wat nu?
Misschien zorg je al een tijdje voor je zieke ouder, partner, kind of buurvrouw, zonder dat je jezelf ooit een ‘mantelzorger’ hebt genoemd. Of misschien komt het allemaal heel plots: een diagnose, een ongeval, een situatie die het leven op z’n kop zet. Opeens word je mantelzorger. En wat nu?
In deze blog geven we je een overzicht van wat mantelzorg precies is, welke vragen je mogelijk tegenkomt, waar je op moet letten en – belangrijker nog – waar je terecht kunt voor hulp. Want je hoeft dit niet alleen te doen.
Wat is mantelzorg?
Mantelzorg is zorg die je geeft aan iemand uit je omgeving die hulp nodig heeft in het dagelijkse leven vanwege een ziekte, een handicap of ouderdom. Dit kan een partner, (groot)ouder, kind, vriend of buur zijn. Het gaat verder dan af en toe boodschappen doen of eens binnenspringen om te kijken of alles nog oké is. Mantelzorg betekent dat je op regelmatige basis ondersteuning biedt op een van de volgende vlakken: fysiek, emotioneel of praktisch.
Mantelzorger zijn is geen ‘beroep’, je wordt er dus niet voor betaald. Maar het heeft wel een grote impact op je leven. Het kan intensief en zwaar zijn, maar ook ontzettend waardevol.
Welke vragen komen op je af?
Wanneer je (plots) mantelzorger wordt, kunnen er allerlei vragen door je hoofd schieten:
- Hoeveel tijd en energie gaat dit vragen?
- Bestaat er ondersteuning voor mantelzorgers?
- Waar kan ik hulp krijgen of informatie vinden?
- Wat zijn mijn rechten als mantelzorger?
- Hoe zorg ik ervoor dat ik zelf niet overbelast raak?
Dit soort vragen zijn heel normaal. Het is belangrijk om stil te staan bij wat deze nieuwe rol van je vraagt en waar je ondersteuning kunt vinden.
Je eerste stappen als mantelzorger
- Zorg goed voor jezelf
Dit klinkt misschien als een cliché, maar het is cruciaal. Als je niet goed voor jezelf zorgt, kun je niet (blijven) zorgen voor een ander. Neem tijd om te ontspannen, praat met anderen over je situatie en durf hulp te vragen. - Informeer je over je rechten
Wist je dat je als mantelzorger recht kunt hebben op bepaalde verlofregelingen of financiële ondersteuning van de gemeente? Het loont de moeite om dit uit te zoeken. - Ga voor een officiële erkenning
Sinds 2020 kan je als mantelzorger een officiële erkenning krijgen bij je ziekenfonds onder de noemer ‘mantelzorgstatuut’. Er zijn twee types erkenningen, die afhankelijk van de erkenning een bijkomend voordeel opleveren. - Maak gebruik van professionele hulp
Je hoeft niet alles alleen te doen. Er zijn tal van diensten en organisaties die je kunnen ondersteunen, van thuiszorgdiensten tot psychologische begeleiding. - Herken signalen van overbelasting
Langdurige mantelzorg kan fysiek en emotioneel zwaar zijn. Vermoeidheid, prikkelbaarheid en gevoelens van machteloosheid zijn signalen dat het te veel wordt. Trek op tijd aan de bel.
Waar kan je terecht voor hulp en informatie?
- Erkende mantelzorgverenigingen bieden informatie, advies en een luisterend oor. Je kan ons bij Steunpunt Mantelzorg bereiken via 078 77 77 97 of info@steunpuntmantelzorg.be.
- Gemeentelijke diensten kunnen je helpen bij het aanvragen van hulp of financiële steun.
- De Dienst Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen bieden vaak extra ondersteuning voor mantelzorgers, zoals toegang tot psychologische begeleiding of kortingen op hulpmiddelen. Daarnaast kunnen ze je ook helpen bij het aanvragen van hulp of financiële steun.
- Lotgenoten: praten met anderen die in dezelfde situatie zitten, kan enorm deugd doen. Zoek een lotgenotengroep in je buurt of online.
Je staat er niet alleen voor
Mantelzorg is soms een zware taak, maar je hoeft het niet alleen te dragen. De eerste stap is erkennen dat je mantelzorger bent en dat het oké is om hulp te vragen. Je mag jezelf niet wegcijferen. Door goed geïnformeerd te zijn en te weten waar je terecht kunt, kun je deze rol beter vervullen zonder jezelf te verliezen.
In toekomstige blogs zullen we dieper ingaan op specifieke thema’s: hoe je een balans kunt vinden tussen zorgen en je eigen leven, wanneer je best praktische hulp inschakelt en hoe je omgaat met gevoelens van schuld of overbelasting.
Weet dat er altijd hulp is. En vergeet niet: je doet dit met de beste intenties, en dat is al een enorme stap.
Heb je vragen? Neem contact op via 078 77 77 97 of info@steunpuntmantelzorg.be. Wil je op de hoogte blijven van alle nieuws over mantelzorg? Word dan gratis lid en ontvang onze nieuwsbrief.