Overzicht activiteiten ‘Dag van de Mantelzorg’

Op 23 juni is het de Dag van de Mantelzorg. Heel wat steden & gemeenten, lokale dienstencentra en andere organisaties organiseren dan verschillende activiteiten voor mantelzorgers. Hieronder een overzicht van de verschillende activiteiten die op 23 juni georganiseerd worden.

 

Steunpunt Mantelzorg: 
Naar aanleiding van de Dag van de Mantelzorg organiseert Steunpunt Mantelzorg op woensdag 22 juni ‘Kom op adem’ een evenement voor mantelzorgers. Meer info over het evenement, de locatie, datum, het programma en inschrijvingen vind je via deze link!

Stad Gent:
Gent zet haar mantelzorgers in de bloemetjes! Ken je iemand die voor een naaste zorgt en wil je deze persoon eens in de bloemetjes zetten? Dit is je kans. Bezorg jouw mantelzorger naar aanleiding van de Dag van de Mantelzorger (23 juni) een leuke attentie! Bezorg voor 12 juni naam en adres van jouw mantelzorger via dit formulier. Dan krijgt je mantelzorger tussen 20 juni en 30 juni een leuke attentie!

Stad Aalst:
Aalst organiseert een muzikaal ontbijt voor mantelzorgers én voor de persoon voor wie ze zorg dragen. Het ontbijt vindt plaats in het lokale dienstencentrum De Maretak. Mantelzorgers en hun zorgvragers zijn welkom van 9u30 tot 12u. Inschrijven is verplicht en kan via 053 72 29 20 of via demaretak@aalst.be. Meer info: Aalst ondersteunt mantelzorg met café ‘De Palto’ | Stad Aalst

Stad Brugge:
Na het succes van vorig jaar, organiseert stad Brugge ook dit jaar een mantelzorg-gedichtenwandeling. Tijdens het parcours, langs de mooie binnenstad van Brugge, zal je verschillende gedichten passeren geschreven door mantelzorgers. Je kunt het parcours volgen van 20 juni tot 3 juli en tijdens het Stadsfestival Knooppunten, van 17 tot 24 september.
Meer info: Brugge viert Dag van de Mantelzorg met mooie woorden voor mantelzorgers – Stad Brugge

Brasschaat:
In Brasschaat organiseren ze op vrijdag 24/6/2022 voor de dag van de mantelzorg een infosessie voor de mantelzorgers gevolgd door een verwenmoment. De infosessie wordt gegeven door Steunpunt Mantelzorg en heeft als thema Zelfzorg. Deze activiteit gaat door in de namiddag (deuren open vanaf 13.30 uur) in Ons Middelheem. Mantelzorgers kunnen zich laten registreren bij ons via de dienstencentra of via mantelzorg@brasschaat.be

Kalmthout:
In LDC De Groten Uitleg in Kalmthout (Kerkeneind 20) organiseren ze op maandag 20/6 een mantelzorgcafé van 14u tot 16u. inschrijven is noodzakelijk via 03 641 63 54 of dienstencentrum@kalmthout.be.
Ook LDC Kruisbos (Kapellensteenweg 81 in Kalmthout) biedt mantelzorgers en hun partners een cursus bloemschikken, bij een bij een kopje koffie. Wie dat wenst, kan zich laten verwennen door onze pedicure met een manicurebeurt of een voetmassage. Inschrijven is noodzakelijk via tel. 03 620 11 60 of ldc.kruisbos@gza.be

Kapellen:
De gemeente Kapellen nodigt mantelzorgers uit voor een stukje koffie, gebak en een kleine attentie. Mantelzorgers zijn welkom in het Lokaal Dienstencentrum ’t Bruggeske. Meer info: bruggeske@kapellen.be

Wuustwezel:
In café Coda zijn mantelzorgers welkom voor een hapje en drankje. Dit op 23/06 tussen 14u en 16u30.

(Andere activiteiten worden later nog aangevuld)

Organiseert jouw organisatie/stad/gemeente ook iets? Laat het ons weten via info@steunpuntmantelzorg.be, dan vullen we het aan op deze pagina.

Kom op adem: evenement voor mantelzorgers

Evenement: kom op adem!

In aanloop naar de Dag van de Mantelzorg, organiseert Steunpunt Mantelzorg op woensdag 22 juni een gratis evenement voor mantelzorgers. Een leuke, ontspannende dag waar genieten, ontmoeten en informeren centraal staan. Laat de zorg even los en kom op adem. 

Waar?

Alle mantelzorgers zijn welkom op het event ‘Kom op Adem’.
Het event gaat door in de gebouwen van i-mens: Tramstraat 61, 9051 Gent.

Programma


Ontvangst: 10u30 – 11u00

Talks: 11u – 12u30

  • Steunpunt Mantelzorg: 
    Welkomstwoord en uitleg over de werking van Steunpunt Mantelzorg.
  • Prof. dr. em. Manu Keirse:
    Is klinisch psycholoog en gespecialiseerd in mantelzorg, rouw en verlies. Hij schreef o.a. meerdere boeken over rouw, verlies en de laatste levensfase.
  • Dr. Deborah Lambotte:
    Deborah Lambotte is docent lector binnen het opleidingscentrum verpleegkunde en onderzoekster binnen het onderzoekscentrum 360° Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Gent. Ze heeft o.a. onderzoek gedaan naar de beleving van mantelzorgers tijdens de coronaperiode. Ze komt spreken over draagkracht en draaglast bij mantelzorgers gestaafd met wetenschappelijk onderzoek.

Lunch: 12u30 tot 13u30

Workshops: 13u30 tot 15u00

  • Workshop yoga (Siel Van Eekert)
    Yoga is voor iedereen. Voor wie wel of niet lenig is. Voor wie rust wil vinden en actief wil bewegen. Voor levensgenieters en harde werkers. Voor actievelingen en eerder passieve sporters. Door te zoeken naar ontspanning in de inspanning vind je zowel mentaal als fysiek de balans terug. We focussen tijdens een yogales op dynamische bewegingen met aandacht voor details en symmetrie om een tegenwicht te bieden aan de rush van elke dag. We oefenen zowel actieve als herstellende yogahoudingen. De ene houding zal je beter liggen dan de andere. Soms lukt het je meteen, andere houdingen vragen meer oefening.

  • Workshop creatief schrijven (Emke Dierickx).
    Je wilt er zijn voor anderen maar daardoor loop je soms jezelf voorbij? Je vindt de tijd niet om even stil te staan en te luisteren naar
    jezelf, jouw gedachten en gevoelens, je herinneringen en je toekomst? Door je gedachten en gevoelens toe te vertrouwen aan het papier, krijg je meer inzicht in wie je bent en wat je nodig hebt om er elke dag opnieuw te staan voor je dierbaren én voor jezelf. Het gaat niet over mooie zinnen maken of het volgen van de taalregels. Het gaat wel over de kracht van woorden en benoemen wat voor jou waardevol is. Dat doe je in de taal die het best bij jou past, je moedertaal, je dialect of je eigen taaltje dat lak heeft aan spelregels.

  • Praatsessie: hoe zorg je voor jezelf als mantelzorger? (Lieve Willems). 
    Meegaan naar een doktersafspraak, medicijnen halen in de apotheek, helpen bij het aankleden, zorgen voor zinvolle activiteiten, helpen bij beweging Zorgen voor een naaste kan veel van je vragen. In deze praatsessie staat Lieve Willems samen met jou stil bij: hoe zorg je ervoor dat de zorg haalbaar blijft en hoe zorg je voor jezelf?

  • Workshop: een goede balans tussen energiegevende en energienemende activiteiten (Freja Maenhout).

    Wil je het beste van jezelf kunnen (blijven) geven voor de persoon waarvoor je zorgt? Dan is een goed evenwicht tussen energiegevende en
    energienemende activiteiten belangrijk. Zowel fysieke als mentale vermoeidheid kunnen een zware last zijn. In deze interactieve workshop staan we stil bij wat voor jou nu die activiteiten zijn die jou energie geven of net energie opslorpen. We gaan aan de slag met enkele oefeningen en leren van elkaar. Na deze workshop beschik je over een beter inzicht in hoe jouw energiebalans er momenteel uitziet en krijg je ideeën en tips mee om deze balans te herstellen.

  • Neuzen in klei (Marnix De Bruyne).
    De eerste menselijke afbeeldingen ontstonden op wanden van grotten, gebruikmakend van reliëf. Het lichaam, het eigen lichaam, alle onderdelen van het lichaam (van kop tot teen) werden ontelbare keren bestudeerd, getekend, geschilderd, geboetseerd… Wij focussen voor dit project op de menselijke “ kop” meer bepaald op een deel ervan “DE NEUS”. De neus bevindt zich in het midden van het aangezicht en is het orgaan (reukorgaan) die het meest bepaalt hoe iemand eruit ziet. We observeren elkaars neus ,maken er schetsen van en daarna boetseren we de studies in klei. Achteraf bekijken we de resultaten, bespreken we elkaars werk. Zullen we elkaar bij de neus nemen?

Verwenpauze: 15u tot 15u30

  • Taart en koffie/thee

Theaterstuk: 15u30 – 17u00

  • Inspinazie: ‘Take Care’: zelfzorg voor en warme zorg door mantelzorgers.

Einde: 17u00

Bereikbaarheid:

Met het openbaarvervoer: 

  • Met de trein: neem de trein naar het station Gent-Sint-Pieters. U kunt de dienstregeling van de treinen raadplegen op de website van de NMBS. Vanaf het station kunt u de tram of bus nemen naar het UZ Gent. Te voet doet u er ongeveer 43 minuten over.
  • Met de bus via Gent-Sint-Pietersstation: 
    Perron 6, busnummer 71 (Oostakker, Gent, Nazareth dorp).
    Perron 7, busnummer 49 (Gent, Herzele, Geraardsbergen)
    Perron 6, busnummer 70 (Oostakker, Gent, Zwijnaarde)
  • Met de tram via Gent-Sint-Pietersstation:
    Perron 17, metronummer 2 (Melle leeuw, Zwijnaarde) + 897meter wandelen tot aan Tramstraat 61.
 
Met de auto:

E17: volg de E17 in de richting van Gent. Ter hoogte van de verkeerswisselaar te Zwijnaarde neemt u de E40 in de richting van Oostende. Volg de wegbeschrijving hieronder.

E40. Volg de E40 in de richting van Gent. Neem de eerstvolgende afrit (N60) en sla op het einde van de afrit links af, richting Oudenaarde. Vervolgens komt u aan een zeer langgerekte rotonde. U moet bijna het volledige rond punt rondrijden om tot de Tramstraat te komen.

Bereken uw route via www.googlemaps.be

Schrijf je in!

Inschrijven voor het event is verplicht. Schrijf je snel in via:

Is het voor jou gemakkelijker om via telefoon in te schrijven? Geen probleem! Je kan ons bereiken via: 078 77 77 97

Lezersbrief: mondzorg bij dementie.

Steunpunt Mantelzorg biedt een platform aan voor mantelzorgers om hun stem te laten horen. De standpunten in deze lezersbrief vertegenwoordigen de opinie en ervaring van de auteur van de lezersbrief. Wil je zelf ook een lezersbrief inzenden? Contacteer ons via info@steunpuntmantelzorg.be.

Tandproblemen bij mijn vrouw met dementie hebben mijn aandacht getrokken naar deze problematiek. In een periode van een tiental maanden waren er twee tanden afgebroken. Een gewone tandarts kon geen zorg meer geven omdat ze hoegenaamd niet meer kan meewerken. Ik dacht dat het eenvoudig was om via een ziekenhuis de nodige zorg te vinden maar dat was een utopie.

Gebrek aan mondzorg bij personen met dementie

Bij kwetsbare ouderen en mensen met dementie komen relatief vaak mondproblemen voor. Bijvoorbeeld doordat ze vaak verschillende medicijnen gebruiken, met een droge mond als gevolg. Ook de afname van de motoriek en minder motivatie voor een goede dagelijkse mondverzorging spelen een rol. Tegelijkertijd schiet het bezoek aan mondzorgverleners er vaak bij in, door logistieke problemen en afhankelijkheid van anderen.

Iemand vinden die mond en- tandzorg kan doen bij een persoon met dementie, die hoegenaamd niet kunnen meewerken, was niet eenvoudig.

Volgens specialisten is mondzorg voor mensen met dementie belangrijk. Een goed gebit zorgt er voor dat ze nog kunnen kauwen en dat zou een goede oefening zijn voor de hersenen. Te vlug gaat men over naar gemixte voeding. Men kan soms niet anders door slikproblemen maar ook door een slecht gebit. Bij ons in Vlaanderen, zelfs in heel België, is er in de zorginstellingen voor personen met dementie weinig aandacht voor mond – tandverzorging. Alleen als het hoogstnodig is en veelal enkel tandverwijdering. Daar horen we ook weinig over als pakket in de opleiding van zorg- verpleegkundigen. Een slecht gebit (en mondgeur) kan een sociale hindernis zijn zowel voor de patiënt als de omgeving. Veel zorgpersoneel vinden dit ook onaangenaam tijdens verzorging en vermijden contact.

Iemand vinden die mond en- tandzorg kan doen bij een persoon met dementie, die hoegenaamd niet kunnen meewerken, was niet eenvoudig. Blijkbaar zijn de ministers van volksgezondheid daarvan op de hoogte maar buiten mooie woorden zie ik weinig daden. Daarnaast is er weer ons complex landje waar de bevoegdheden verdeeld zijn. Ik heb bij onze Vlaamse en federale minister van volksgezondheid het probleem gemeld. Federaal kreeg ik geen enkele reactie. Vlaanderen bekijkt het probleem. Maar ja, er zijn zoveel problemen die liggen te wachten. Misschien zullen we dit moeten aankaarten als een schending van de mensenrechten en spreken in naam van zij die het niet kunnen.

De zoektocht naar hulp

Vermoedelijk hebben de afgebroken tanden mijn vrouw gedurende een tijd last bezorgd en at ze niet zo goed. Ze kan het niet meer zeggen waardoor je een probleem maar kan vaststellen door langdurige observatie. Daarom is op een dementieafdeling meer gekwalificeerd personeel nodig die tijd heeft. Enkele maanden later brak een tweede tand af. Ik werd dan zeer bezorgd over haar gebit en ben zelf gaan zoeken naar een oplossing voor haar mondverzorging. Onze arts en tandarts konden advies geven maar geen medische hulp. Ze weigert haar mond te openen, laat staan iets te ondernemen in de mond. We hebben beiden bijna nog al onze tanden omdat we ze goed hebben verzorgd. Eens je dementie hebt en weigert mee te werken omdat je het gewoonweg niet verstaat, ben je afgeschreven. Dus ook niet beloond voor de goede zorg van je tanden.

Ik ben gaan zoeken op internet naar oplossingen. Goede raad vind je op Nederlandse sites en in Nederland bestaan geriaters tandartsen. Bij ons is dat een grote uitzondering. Via Nederlandse sites vond ik goede adviezen. Dat in combinatie met advies van onze tandarts en arts kon ik haar tanden en tandvlees dat zeer bloederig was, verzorgen. Gelukkig ken ik mijn vrouwtje goed en voelt ze me nog aan. Het is alsof ze in mij meer vertrouwen heeft. Geen gemakkelijke klus maar het lukt met veel geduld. Gebruik makende van een zachte tandenborstel en soms elektrisch lukt het om oppervlakkig haar tanden te poetsen. Nadien gebruik ik een draagbare monddouche met straal om etensresten tussen de tanden te verwijderen.

Probleem is dat de wortels van de afgebroken tanden nog in het gebit staken en ik kon zien dat twee voorste tanden aangetast waren. Weer een nieuw probleem. Op advies van onze tandarts mocht ik contact opnemen met een gespecialiseerde tandarts van de kliniek te Veurne. Deze tandarts werkt met een lichte verdoving (vermoedelijk lachgas wat achteraf blijkt niet meer gebruikt te worden). Een lange verdoving is niet aangewezen wegens de ziekte van mijn vrouwtje en kan een risico inhouden. Achteraf heb ik vernomen dat een lichte verdoving niet bestaat en alles te maken heeft met hoe lang men verdoofd is. Deze arts was nu met verlof maar een afspraak maken kon maar enkele maanden later. Blijkbaar krijgt deze arts van de kliniek maar een halve dag ruimte per maand. Daarnaast is het alleen maar om tanden te trekken en geen herstellingen. Een nog te behandelen tand moet dan getrokken worden bij een persoon met dementie die niet kunnen meewerken. Toch een eigenaardige logica en zonder respect voor de persoon. Ik moest mijn zoektocht herbeginnen.

In sommige grotere steden bestaan blijkbaar mobiele mogelijkheden voor tandverzorging maar ik vind er geen terug in onze streken. Ik betwijfel of deze mobiele tandartsen personen met zware dementie kunnen verzorgen zonder verdoving. Uiteindelijk heb ik de juiste hulp gevonden: een kliniek in Deinze is uitgerust om mondverzorging bij mijn vrouwtje te doen. Die zijn niet dik bezaaid.

De behandeling

De tandarts regelde alles met de kliniek te Deinze en de anesthesiste kreeg de nodige informatie. Door de toestand van mijn vrouwtje was het raadzaam dat ik aanwezig was bij het inslapen en ook bij het ontwaken. Dat een lichte verdoving niet bestaat, werd me bevestigd. Blijkbaar is alles afhankelijk van de duur van de verdoving.

Door de afstand van Veurne naar Deinze, maar ook door de toestand van mijn vrouwtje was het nodig om de namiddag voordien opgenomen te worden. Op donderdag 3 februari omstreeks 15u 30 hebben we ons aangeboden. Administratief was er iets misgelopen en moest men nog een kamer zoeken. We kregen een eenpersoonskamer op de afdeling heelkunde. Ik kreeg een veldbed (die zijn beste tijd heeft gehad). Het personeel was er zeer vriendelijk en hulpvaardig. De kamer en de afdeling bleken niet geschikt voor de opvang van mensen met zware dementie. Te klein en onmogelijk om er te maneuvreren met een passieve lift. Een lift die men trouwens nog ergens moest zoeken. Het hangnet was niet aangepast voor de toestand van mijn vrouwtje. Het bed ook niet want ze raakte steeds klem met het onderbeen tussen de zijwanden. De opvang van personen met zware dementie zou beter zijn in een aangepaste kamer in de geriatrie. Ook belangrijk dat het personeel gewoon is om te gaan met deze patiënten. Gelukkig was ik bij haar als mantelzorger en ken ik de zorg die ze nodig heeft. Het personeel op de afdeling deed hun uiterste best om te helpen.

Toen ik haar zag deed mijn hart pijn. Een verschrikkelijk beeld. Hoeveel leed had men kunnen voorkomen met een goede tandverzorging voor personen met zware dementie?

Op vrijdag 4 februari omstreeks 8 uur en na een zeer onrustige nacht vervoegden we het operatiekwartier. In de loop van de nacht en in de vroege morgen was mijn vrouwtje zeer onrustig. Alsof ze besefte wat er zou gebeuren en schrik had. Regelmatig denk ik dat die mensen meer beseffen dan dat wij vermoeden. Naar buiten toe kunnen ze het niet meer uiten. Op advies van de anesthesiste was ik er bij toen men haar liet inslapen. Door mijn aanwezigheid en omdat ik met haar bezig was verliep alles rustig. Dat was zeker een pluspunt. Dan heb ik de zaal verlaten en na ongeveer drie uur mocht ik terug bij haar zijn tijdens het ontwaken. Het was raadzaam dat ze bij het ontwaken een vertrouwd iemand bij haar had.

Toen ik haar zag deed mijn hart pijn. Een verschrikkelijk beeld. Hoeveel leed had men kunnen voorkomen met een goede tandverzorging voor personen met zware dementie? Twee wortels van afgebroken tanden werden verwijderd. Er waren nog scherpe kanten aan die wortels. Voor twee andere tanden was het te laat om hersteld te worden en moesten ook verwijderd worden. De wonden werden genaaid met draad die zelf oplost. Een viertal tanden werden geplombeerd. Het gebit werd ontkalkt en opgekuist. Alles onder verdoving.
Een tijdrovend werk die met veel kennis werd uitgevoerd. Gelukkig voor mijn vrouwtje genas alles vlot behalve de lip die een tien dagen broos was.

Conclusie

  • De tandzorg voor personen met dementie moet veel beter. Nu is deze bijna onbestaande. Na lang zoeken vond ik één tandarts en ziekenhuis in Vlaanderen die de zorg kon geven. De gevolgen van deze slechte zorg zijn voor personen met zware dementie zeer groot. Hun welzijn lijdt er onder. Ze kunnen hun probleem ook niet uiten. Je moet vertrouwd zijn met de persoon en hun probleem kunnen waarnemen. Niet alleen voor tandzorg.
  • Voor de behandeling zelf is het nodig dat een persoon met zware dementie een vertrouwd persoon bij zich heeft. In onze situatie was dat geen probleem omdat ik dagelijks bij mijn vrouwtje ben om ze te helpen. Anderen hebben minder geluk. Een vertrouwd persoon uit de zorginstelling kan ook een oplossing zijn. Voor zover ik weet mag en kan dat op de meeste plaatsen niet. Er is nu al personeel te kort en wie zal dat bekostigen. Misschien kan dat opgelost worden via de ziekenkas die instaat voor de kosten van de begeleidende hulp?
  • Een zware ingreep was nu nodig door de gebrekkige tandzorg voor personen met dementie. Om niet te spreken van onbestaande tandzorg. In mijn ogen een echte schande. Dagelijks stel ik vast dat die mensen in een “vergeetput” zijn terecht gekomen. Voor de meesten een ver van hun bed show en een taboe zoals de dood. Veel zorginstellingen doen hun best maar voor personen met dementie zijn meer middelen nodig. Ook een volledig andere aanpak dan voor een ander “bejaardenhuis”.
  • De tandarts had vooraf alles geregeld met de kliniek doch liep het fout. We moesten ons opnieuw inschrijven en kregen een kamer alleen. Voor veel personen met zware dementie is dat onbetaalbaar omdat ze onvoldoende verzekerd zijn of geen financiële middelen hebben. De erelonen voor een eenpersoonskamer worden toegepast. De ziekenhuizen zouden er moeten mee rekening houden. Een persoon met zware dementie heeft behoefte aan een eenpersoonskamer. Voor zichzelf en de mantelzorger die mee is; maar ook voor de andere mensen op die kamer.

Meer info:

Mondzorg bij dementie | Kennisplein Zorg voor Beter
Adres en mail tandarts: Aartrijksestraat 42 -8211 Aartrijke – 050/240901 – narcose@dentalcare4u.be

Hemelrijk: een boek over mantelzorg, corona en … een sint.

In gesprek met schrijver Chris De Stoop.


Achtergrond: Chris De Stoop, schrijver van beroep en ex-journalist bij weekblad Knack. Schreef een boek over de corona-uitbraak in woonzorgcentrum Hemelrijck na een sinterklaasfeest. In het boek blikt hij ook terug naar zijn periode als mantelzorger voor zijn moeder.

‘Guido (de echte naam van de sint, want hij wil dat de mensen de waarheid kennen) werd door Hemelrijck gevraagd om sinterklaas te spelen. Hij had dit vroeger al meerdere keren gedaan. Hij was mantelzorger voor zijn moeder, bewoonster in het woonzorgcentrum. Guido was een voorbeeld van een toegewijde, zorgzame mantelzorger. In die mate zelf dat het woonzorgcentrum hem had gevraagd om vrijwilliger te worden. Van opleiding is hij ergotherapeut, hij zag het als zijn eerste liefde om te kunnen zorgen voor oudere mensen.

Maar toch werd hij, samen met het personeel en directie van het woonzorgcentrum, onterecht aan de schandpaal genageld door de corona-uitbraak. De media had nood aan een schuldige en bleef het beeld van de sint als superverspreider benadrukken. Iemand moest de zondebok zijn voor het hele gebeuren. Dat leek perfect samen te komen in het verhaal van de sint en het woonzorgcentrum.

Maar het tegendeel is waar. De toewijding, de zorg en de bovenmenselijke inzet van het personeel en directie zijn in alle verslagen erkend en eensluidend positief over de manier hoe ze de crisis hebben aangepakt en na enkele weken hebben bedwongen.. Het verhaal is dus veel genuanceerder en dat wordt door alle experten toegegeven.’

Wat heeft je getriggerd om het boek ‘hemelrijk’ te schrijven?

‘Er was nog niemand die beschreven had hoe het is om in zo’n woonzorgcentrum te wonen, om zo’n epidemie over je heen te krijgen en om dan na 30, 40… doden de rug weer te rechten en door te gaan. Ik wilde dat doen vanuit het gezichtspunt van de mantelzorger. Heel concreet vanuit Guido (de sint) zijn ervaring. Maar ook vanuit mijn standpunt als mantelzorger. Ik ben 8 jaar mantelzorger geweest voor mijn moeder.

Ik wou een beeld schetsen, van iets dat wereldwijd gebeurde en wat heel wat levens gekost heeft. Het was zeker één van de donkerste gebeurtenissen in onze recente geschiedenis. Iets dat ik wou opschrijven. Niet om grote literatuur prijzen mee te winnen maar om erkenning en troost te bieden aan mensen. Dat was mijn grootste doel met dit boek.’

Vind je dat er te weinig aandacht is gegaan naar de mensen die gestorven zijn in woonzorgcentra?

‘De meeste aandacht ging naar de ziekenhuizen, naar de helden van de intensieve zorgen. Maar de woonzorgcentra zijn achtergebleven met een stigma en een slecht imago. De zogenaamde sterfhuizen waar weinig competentie was. Terwijl de woonzorgcentra in corona juist een enorme inzet en overgave getoond hebben. De woonzorgcentra hebben zich omgevormd tot geïmproviseerde ziekenhuisjes, maar zonder bevoegde mensen, zonder materiaal, zonder de juiste opleiding… Ze werden afgesneden van mantelzorgers, van huisartsen en ze hadden veel minder toegang tot ziekenhuizen.

Er zijn meer dan 13000 bewoners van woonzorgcentra overleden door corona en het is ergerlijk hoe mensen soms reageren op deze dodentol. ‘Het zijn vaak zielige oudjes die anders wat later ook overleden zouden zijn’ heb ik vaak gelezen en gehoord. Het sterven van deze mensen wordt hierdoor geminimaliseerd. Iedereen zou liever wat later dan vroeger willen sterven. Mijn vrouw zorgt nu voor haar doodzieke moeder en ik merk elke dag hoeveel waarde je hecht aan de tijd die je nog samen kan doorbrengen.

Het is vreselijk dat er zo weinig aandacht is gegeven aan al deze doden en dat dit nu al geminimaliseerd wordt. Het zou enorm helpen in het rouwproces, van duizenden mensen, dat er voor deze mensen wel nog iets van herdenking zou komen.’

Met het verhaal over je moeder doorbreek je het negatieve stigma die rust op woonzorgcentra.

‘Klopt. Na een moeilijk begin in het woonzorgcentrum paste mijn moeder zich geleidelijk aan. Ze vond nieuwe vriendschappen maar ook een soort van nieuw cultureel leven zoals een sinterklaas bezoek. Veel mensen zeggen vaak: ‘je moet ouderen toch niet behandelen als kinderen met een sinterklaasbezoek’. Maar een sinterklaasfeest was in de jeugd van deze mensen vaak met rood aangestipt op de kalender. Ze konden toen niet gaan skiën of Netflixen zoals wij vandaag de dag doen. Dat sinterklaasfeest roept nostalgie en jeugdsentiment op. Daarom dat dit in zoveel woonzorgcentra in ere gehouden wordt.

Maar het belangrijkste: mijn moeder vond het gewone alledaagse geluk terug in het woonzorgcentrum. De goede zorg en het veilige gevoel. Mensen die zorg nodig hebben komen vaak uit een situatie van verkommering en vereenzaming. ze proberen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te wonen maar het gaat vaak gepaard met angsten, risico’s, valpartijen… Een woonzorgcentrum biedt hen opnieuw een houvast en een veilig gevoel.’

Je bent 8 jaar mantelzorger geweest voor je moeder. Hoe kijk je daar op terug?

‘Ik ben van de ene dag op de andere met mantelzorg begonnen, samen met andere familieleden. Na een fatale valpartij werd bij mijn moeder extreme osteoporose vastgesteld (botontkalking). Hierdoor genazen de breuken niet meer. Ze kon zich zelfs niet omdraaien in bed, er was geen andere mogelijkheid om haar, volledig tegen haar wil, te laten verhuizen naar een woonzorgcentrum.

Vanaf dat mijn moeder in het woonzorgcentrum verbleef, heb ik verschillende dagen per week voor haar gezorgd, terwijl onze eigen kinderen het huis nog niet uit waren – daarom noemt men ons soms de sandwichgeneratie. En dat heb ik minstens acht jaar lang gedaan. De mantelzorg was geen offer, het was een kans. Een kans om een sterkere relatie te hebben met mijn moeder. Een kans om op een natuurlijke manier afscheid te nemen. Een kans om je eigen leven zin en betekenis te geven. Het was een nieuwe wereld die voor mij open ging. Ik had nu zelfs de tijd om zoals een journalist mijn moeder te interviewen. Ik vroeg haar allerlei zaken: ‘hoe ging dat toen je jong was?’, ‘hoe ging dat toen je men vader hebt leren kennen?’, ‘Hoe deed je dat op de boerderij? Iedereen zou dat moeten doen voor het te laat is. Er kwamen ongelooflijk interessante verhalen boven die voor je eigen identiteit zeer waardevol zijn. Daar heb ik veel aan gehad.

Maar mantelzorg heeft zeker niet alleen voldoening. Verantwoordelijkheid opnemen voor je eigen moeder of vader is zeer intens. Ik vertrok geen enkele keer met tegenzin naar het woonzorgcentrum van mijn moeder, maar ik kwam heel vaak uitgeput terug.  Wie het meeste zorgt voor iemand krijgt ook vaak de grootste weerbots. Soms werd ik uitgemaakt en soms had ik ruzies. In mijn boek schreef ik een stuk waar ik wegloop van mijn moeder. Waarbij ik haar rolstoel op slot zette en de alarmknop induwde zodat er een verpleegster kwam en ik mij uit de voeten maakte. Er zijn mooie momenten maar er zijn ook moeilijke momenten. Je hebt de twee kanten van de medaille altijd samen.

Als mantelzorger heb ik op een kwaliteitsvolle manier tijd kunnen doormaken met mijn moeder in het woonzorgcentrum. Ik heb haar kunnen bijstaan en op een geleidelijke manier afscheid kunnen nemen. En dat werd tijdens corona veel mensen ontnomen.’

Hoe kijk je nu zelf aan tegen het ouder worden?

‘Als je ziet hoe tijdens de coronaperiode de ouderen geweerd werden uit ziekenhuizen, dan kan je zeggen dat ouderen niet meetellen in de maatschappij. Dat ze van weinig maatschappelijke waarde zijn. We hebben ouderen verbannen naar de rand van de samenleving.

Maar de ervaring met mijn moeder heeft voor een deel mijn angst weggenomen om af te takelen en om naar een woonzorgcentrum te gaan. Als het echt niet anders meer kan. Net zoals ik op een geleidelijke manier afscheid genomen heb van mijn moeder, zal ik op een geleidelijke manier leren omgaan met mijn toekomstige aftakeling. Ik moet nu al leven met groter worden gaten in mijn geheugen en botten die beginnen te kraken maar het valt nog allemaal erg goed mee.’

Het aangrijpend boek Hemelrijk is uitgegeven door de Bezige bij en kan je kopen in de boekhandel.

Mantelzorgverhalen

We zijn op zoek naar jouw mantelzorgverhaal!


Vaak weten mensen niet wat het is om mantelzorger te zijn. Het kan enerzijds een serieuze opoffering zijn om voor iemand te zorgen, wat gepaard gaat met een zware belasting. Maar anderzijds kan het ook een kans zijn. Een kans om een grotere verbondenheid te krijgen met een persoon die je nauw aan het hart ligt. Een kans om je leven en het leven van de persoon voor wie je zorgt (opnieuw) zin en betekenis te geven.
 

Maar elke mantelzorger heeft zijn eigen verhaal.  En dat willen we graag horen of lezen. Want verhalen delen = helen. Het helpt niet alleen bij het verwerken van verlies of verandering. Verhalen inspireren ook. Het helpt anderen om de draad terug op te pakken.

Heb je een verhaal waarvan je denkt dat het andere mantelzorgers kan helpen of inspireren? Of wil je gewoon even je hart luchten door je verhaal te vertellen? Dat kan! Deel je verhaal via deze link of stuur het door naar info@steunpuntmantelzorg.be. En wie weet krijgt jouw verhaal een plekje op onze website of in onze magazine. Dit kan uiteraard anoniem! 

  • Hoe pak jij de draad terug op na een tegenslag? 
  • Hoe is het voor jou om mantelzorger te zijn?
  • Wat zijn de negatieve/positieve aspecten aan mantelzorg?
  • Welke ondersteuning heb/mis je als mantelzorger?
  • Wat zijn voor jou de kleine gelukjes tijdens mantelzorg?

Nieuw! Brochure verlofstelsels voor mantelzorgers.

Welke verlofstelsels zijn er voor mantelzorgers?

Brochure verlofstelsels.

Als mantelzorger is het vaak niet eenvoudig om voor iemand te zorgen. Want naast je rol als mantelzorger heb je vaak nog heel wat andere verantwoordelijkheden. Denk maar aan de combinatie mantelzorg met werk, huishouden, kinderen opvoeden, relaties onderhouden… De ophoping van taken kan voor heel wat druk en stress zorgen waardoor het moeilijk wordt om een mantelzorgsituatie vol te houden. Wanneer de overbelasting voor jou als mantelzorger te groot wordt kan je ervoor kiezen om verlof op te nemen om voor iemand anders te zorgen. 

Er zijn verschillende verlofstelsels waar je als mantelzorger voor in aanmerking komt. Helaas is het voor mantelzorgers vaak niet duidelijk welk verlofstelsel, op een bepaald moment in zijn of haar leven, het best is om op te nemen. Daarom hebben we samen met mantelzorgvereniging Coponcho een overzichtelijke brochure gemaakt waarbij de verschillende verlofstelsels helder worden weergegeven. 

In de brochure krijg je heldere en beknopte info over de voorwaarden, duur en aanvraag van volgende verlofstelsels:

  • Thematische verlofstelsels (mantelzorgverlof, verlof voor medische bijstand  en palliatief verlof).
  • Tijdskrediet (privé sector) en Vlaams zorgkrediet (openbare/publieke sector).
  • Zorgverlof voor zelfstandigen.

De brochure kan je aanvragen via info@steunpuntmantelzorg.be of 078 77 77 97

Gezocht: mooie woorden voor mantelzorgers.

Mantelzorg gedichtenwandeling 2022.

Op donderdag 23 juni 2022 is het de Dag van de Mantelzorg. Op die dag zetten we iedereen in de schijnwerpers die belangeloos en vaak onzichtbaar, zorg biedt aan iemand uit de omgeving.

De Mantelzorg Gedichtenwandeling van 2021 was een groot succes. Daarom willen we het feest dit jaar extra glans geven en Brugge opnieuw vullen met mooie woorden. We nodigen dichters, mantelzorgers en Bruggelingen uit om in hun pen kruipen!

Hoe beleef jij de zorg voor een ander die je dierbaar is? Wat betekent mantelzorg voor jou? Hoe kijk jij naar nabijheid, troost, verdriet en rouw? Zeg het met een gedicht, of giet het in een creatief tekstje en deel het met ons. Inzendingen zijn maximaal 10 regels lang. Je mag schrijven in het Nederlands, maar net zo goed in sappig dialect.

Een selectie van de gedichten krijgt een plek in de Brugse binnenstad, langs een nieuwe “Mantelzorg Gedichtenwandeling”. Je kunt het parcours volgen van 20 juni tot 3 juli en tijdens het Stadsfestival Knooppunten, van 17 tot 24 september. Alle gedichten krijgen ook een plekje op de website van Stad Brugge.

Laat je creativiteit de vrije loop en bezorg ons je tekst vóór 19 april op gedichtenwandeling.brugge@gmail.com.
Want elke mantelzorger verdient de mooiste woorden.

Meer info over de initiatieven voor mantelzorg in Brugge? Kijk op www.brugge.be/mantelzorg  

Steunpunt Mantelzorg werkt mee aan 6 zorgzame buurten in Vlaanderen en Brussel

Alle ingediende projectvoorstellen (6) m.b.t. Zorgzame Buurten zijn goedgekeurd.

Minister Beke keurde in totaal 119 aanvragen goed in het kader van de projectoproep Zorgzame Buurten. In 6 daarvan zal Steunpunt Mantelzorg een actieve rol spelen om een buurtgerichte en nabije ondersteuning van mantelzorgers te ontwikkelen.  

In een zorgzame buurt helpen en kennen bewoners elkaar. Zorgvragers krijgen er de nodige ondersteuning van professionele zorgverleners, mantelzorgers, buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen… Jong en oud helpen elkaar om vitaal te blijven en zich omringd te voelen. In een zorgzame buurt is er ook een samenwerking tussen de informele zorg en professionele zorg. Door formele (vb. thuisverpleging) en informele hulp (vb. door je buur of een lokale organisatie) op een slimme manier met elkaar te combineren, ontvangt iedereen de hulp of zorg die hij of zij nodig heeft. En het maakt dat mantelzorgers niet alle zorg zelf moeten dragen, maar die kunnen delen met verschillende personen en organisaties.

Zo ondersteunen zorgzame buurten de levenskwaliteit van iedereen in de buurt. Dat is meer dan een goede gezondheid: zich goed voelen, thuis voelen en volop genieten van het leven zijn minstens even belangrijk.

Naomi De Bruyne, coördinator van Steunpunt Mantelzorg: “Als mantelzorgvereniging zien wij heel wat opportuniteiten in een buurtgerichte, nabije ondersteuning van mantelzorgers. De projecten Zorgzame Buurten zijn voor ons een kans om mantelzorgers een gelijkwaardige plek in de zorg te geven, samen met professionele hulpverleners en burenhulp. We zetten onze schouders daarom onder een aantal projecten, onder andere samen met onze partner i-mens. In die projecten gaan we mensen en organisaties met elkaar verbinden, zodat we zorgvragers en mantelzorgers een totaaloplossing kunnen bieden.”

Steunpunt Mantelzorg zet de schouders onder 6 projecten. Op onderstaande kaart vind je de locaties waar Steunpunt Mantelzorg als partner zal deelnemen. Meer info over de projecten vind je hier:

Nieuwe publicatie!

Eerste Hulp Bij Dementie.

In 2021 hebben we niet stilgezeten. Integendeel. We hebben heel wat online en fysieke vormingen gegeven, deelgenomen aan mantelzorgprojecten, acties ondernomen en campagnes opgezet. Maar, we hebben ook een nieuwe publicatie: Eerste Hulp Bij Dementie!
Het is een interactief schrijf-, doe-, en denkboekje voor personen met dementie en hun mantelzorger(s). Het boekje werd ontwikkeld i.s.m. Coponcho en afgetoetst bij mantelzorgers en het Expertisecentrum Dementie.

Doel?

Het doel van het boekje is om personen met dementie en hun mantelzorgers ondersteuning te bieden. Via tips, verhalen, specifieke voorbeelden en eenvoudige oefeningen trachten we antwoorden te geven op tal van vragen omtrent het omgaan met dementie in het dagelijkse leven.

Welke thema’s komen aan bod?

  • We maken mantelzorgers bewust van hun mantelzorgsituatie: welke rollen neem je op als mantelzorger? Hoe kijk je als mantelzorger naar de zorg voor een persoon met dementie? En op wie kan je rekenen als mantelzorger?
  • We schenken aandacht aan de situatie van de persoon met dementie. Via een checklist kan je nagaan hoe de zorgvrager evolueert op vlak van vergeetachtigheid, problemen met dagelijkse handelingen, veranderingen in persoonlijkheid en gedrag, realiteitszin en beoordelingsvermogen. De checklist kan gebruikt worden als handige tool. Neem hem bv. mee naar een gesprek met een arts of een andere professionele zorgverlener.
  • Je vindt tips en omgangstechnieken omtrent communicatie, geheugen, routine, weerstand, afwijkend gedrag en lichaamshygiëne.
  • Last but not least vind je heel veel hulplijnen waar personen met dementie en hun mantelzorgers terecht kunnen voor meer info, advies en ondersteuning.

Voor mantelzorgers en personen met dementie is het boekje gratis. 
Voor professionele hulpverleners en organisaties vragen we een democratische prijs van €1,5.

Het boekje kan je online bestellen via: Bestelformulier: Eerste Hulp Bij Dementie.

Telefonisch of via mail bestellen kan ook:
Tel: 078 77 77 97.
Mail: info@steunpuntmantelzorg.be

Gedicht van een mantelzorger

Gedicht:

 

Mijn vrouw leeft in het nu, 
Soms vind ik dat een beetje cru.

Haar gedachten bezigen één enkel moment, 
En dat is iets wat nooit, nooit went.  

Iedere stonde, elke dag weer, 
Het gelijkt gewoontjes, ik relativeer. 

Ieder dierbaar moment beleeft ze in het nu, 
Zo gaat dat altijd maar door, continu. 

 Schat wat eten we vandaag, 
Is een steeds weerkerende vraag.

 Toch vertel je het haar elke keer, 
Elk kwartier opnieuw, zo ongeveer.

 Haar ‘nu’ heeft altijd heel korte tellen, 
Haar toekomst kan je zo voorspellen. 

 Maar ook het verleden is weg, 
Dit hoeft geen verdere uitleg.

 Maar mooi is mijn leven als ze bij me is, 
Even niet samen is voor haar een groot gemis. 

 In mijn hoofd bewaar ik een uitvoerige bib, 
Met fijne herinneringen, sommigen met rode stip. 

 Dat is wat een portie liefde met je doet, 
Liefde brengt flinkheid en veel moed. 

Voor haar ben je ’t klokje rond paraat, 
Omdat je als vanzelfsprekend in de ander opgaat.

Staf Horemans