Kom op adem: evenement voor mantelzorgers

Evenement: kom op adem!

In aanloop naar de Dag van de Mantelzorg, organiseert Steunpunt Mantelzorg op woensdag 22 juni een gratis evenement voor mantelzorgers. Een leuke, ontspannende dag waar genieten, ontmoeten en informeren centraal staan. Laat de zorg even los en kom op adem. 

Waar?

Alle mantelzorgers zijn welkom op het event ‘Kom op Adem’.
Het event gaat door in de gebouwen van i-mens: Tramstraat 61, 9051 Gent.

Programma


Ontvangst: 10u30 – 11u00

Talks: 11u – 12u30

  • Steunpunt Mantelzorg: 
    Welkomstwoord en uitleg over de werking van Steunpunt Mantelzorg.
  • Prof. dr. em. Manu Keirse:
    Is klinisch psycholoog en gespecialiseerd in mantelzorg, rouw en verlies. Hij schreef o.a. meerdere boeken over rouw, verlies en de laatste levensfase.
  • Dr. Deborah Lambotte:
    Deborah Lambotte is docent lector binnen het opleidingscentrum verpleegkunde en onderzoekster binnen het onderzoekscentrum 360° Zorg en Welzijn aan de Hogeschool Gent. Ze heeft o.a. onderzoek gedaan naar de beleving van mantelzorgers tijdens de coronaperiode. Ze komt spreken over draagkracht en draaglast bij mantelzorgers gestaafd met wetenschappelijk onderzoek.

Lunch: 12u30 tot 13u30

Workshops: 13u30 tot 15u00

  • Workshop yoga (Siel Van Eekert)
    Yoga is voor iedereen. Voor wie wel of niet lenig is. Voor wie rust wil vinden en actief wil bewegen. Voor levensgenieters en harde werkers. Voor actievelingen en eerder passieve sporters. Door te zoeken naar ontspanning in de inspanning vind je zowel mentaal als fysiek de balans terug. We focussen tijdens een yogales op dynamische bewegingen met aandacht voor details en symmetrie om een tegenwicht te bieden aan de rush van elke dag. We oefenen zowel actieve als herstellende yogahoudingen. De ene houding zal je beter liggen dan de andere. Soms lukt het je meteen, andere houdingen vragen meer oefening.

  • Workshop creatief schrijven (Emke Dierickx).
    Je wilt er zijn voor anderen maar daardoor loop je soms jezelf voorbij? Je vindt de tijd niet om even stil te staan en te luisteren naar
    jezelf, jouw gedachten en gevoelens, je herinneringen en je toekomst? Door je gedachten en gevoelens toe te vertrouwen aan het papier, krijg je meer inzicht in wie je bent en wat je nodig hebt om er elke dag opnieuw te staan voor je dierbaren én voor jezelf. Het gaat niet over mooie zinnen maken of het volgen van de taalregels. Het gaat wel over de kracht van woorden en benoemen wat voor jou waardevol is. Dat doe je in de taal die het best bij jou past, je moedertaal, je dialect of je eigen taaltje dat lak heeft aan spelregels.

  • Praatsessie: hoe zorg je voor jezelf als mantelzorger? (Lieve Willems). 
    Mantelzorgers, 1000-poten. We lopen soms uitputtende marathons. Soms zelfs elke dag. Mee naar de dokter, de winkel… Nabij bij emotie, slecht nieuws, rouw, zoveel georganiseer… We koorddansen en dwalen tussen zoveel rollen: we zijn mantelzorger maar ook mens, partner, familielid, werknemer/werkgever, vriend… Hoe zorgen we voor onszelf? Terwijl iedereen tegelijkertijd zoveel van ons verwacht? En wij zelf ook zoveel noden en wensen hebben? Lieve Willems, zelf mantelzorger, leert verbindende taal, samenzorg en samenredzaamheid aan. Zo kan jij maar ook wie kwetsbaar is EN je omgeving meehelpen je energie en welbevinden te vergroten.
    Welkom allemaal, op naar meer hoopvolle zelf- en SAMENzorgende actie en taal!

  • Workshop: een goede balans tussen energiegevende en energienemende activiteiten (Freja Maenhout).

    Wil je het beste van jezelf kunnen (blijven) geven voor de persoon waarvoor je zorgt? Dan is een goed evenwicht tussen energiegevende en
    energienemende activiteiten belangrijk. Zowel fysieke als mentale vermoeidheid kunnen een zware last zijn. In deze interactieve workshop staan we stil bij wat voor jou nu die activiteiten zijn die jou energie geven of net energie opslorpen. We gaan aan de slag met enkele oefeningen en leren van elkaar. Na deze workshop beschik je over een beter inzicht in hoe jouw energiebalans er momenteel uitziet en krijg je ideeën en tips mee om deze balans te herstellen.

  • Workshop: neuzen in klei (Marnix De Bruyne).
    De eerste menselijke afbeeldingen ontstonden op wanden van grotten, gebruikmakend van reliëf. Het lichaam, het eigen lichaam, alle onderdelen van het lichaam (van kop tot teen) werden ontelbare keren bestudeerd, getekend, geschilderd, geboetseerd… Wij focussen voor dit project op de menselijke “ kop” meer bepaald op een deel ervan “DE NEUS”. De neus bevindt zich in het midden van het aangezicht en is het orgaan (reukorgaan) die het meest bepaalt hoe iemand eruit ziet. We observeren elkaars neus ,maken er schetsen van en daarna boetseren we de studies in klei. Achteraf bekijken we de resultaten, bespreken we elkaars werk. Zullen we elkaar bij de neus nemen?

Verwenpauze: 15u tot 15u30

  • Taart en koffie/thee

Theaterstuk: 15u30 – 17u00

  • Inspinazie: ‘Take Care’: in deze voorstelling zet het improvisatietheatergezelschap TIM / Inspinazie in het licht wat het allemaal betekent om mantelzorger te zijn. De balans zorg en zelfzorg krijgt daarbij veel aandacht. De voorstelling zelf is opgevat als zelfzorg, omdat het een moment is van herkenning en erkenning, uitwisseling, verlichting en verluchting.
    www.timtheater.be    

Einde: 17u00

Bereikbaarheid:

Met het openbaarvervoer: 

  • Met de trein: neem de trein naar het station Gent-Sint-Pieters. U kunt de dienstregeling van de treinen raadplegen op de website van de NMBS. Vanaf het station kunt u de tram of bus nemen naar het UZ Gent. Te voet doet u er ongeveer 43 minuten over.
  • Met de bus via Gent-Sint-Pietersstation: 
    Perron 6, busnummer 71 (Oostakker, Gent, Nazareth dorp).
    Perron 7, busnummer 49 (Gent, Herzele, Geraardsbergen)
    Perron 6, busnummer 70 (Oostakker, Gent, Zwijnaarde)
  • Met de tram via Gent-Sint-Pietersstation:
    Perron 17, metronummer 2 (Melle leeuw, Zwijnaarde) + 897meter wandelen tot aan Tramstraat 61.
 
Met de auto:

E17: volg de E17 in de richting van Gent. Ter hoogte van de verkeerswisselaar te Zwijnaarde neemt u de E40 in de richting van Oostende. Volg de wegbeschrijving hieronder.

E40. Volg de E40 in de richting van Gent. Neem de eerstvolgende afrit (N60) en sla op het einde van de afrit links af, richting Oudenaarde. Vervolgens komt u aan een zeer langgerekte rotonde. U moet bijna het volledige rond punt rondrijden om tot de Tramstraat te komen.

Bereken uw route via www.googlemaps.be

Schrijf je in!

Inschrijven voor het event is verplicht. Schrijf je snel in via:

Is het voor jou gemakkelijker om via telefoon in te schrijven? Geen probleem! Je kan ons bereiken via: 078 77 77 97

Hemelrijk: een boek over mantelzorg, corona en … een sint.

In gesprek met schrijver Chris De Stoop.


Achtergrond: Chris De Stoop, schrijver van beroep en ex-journalist bij weekblad Knack. Schreef een boek over de corona-uitbraak in woonzorgcentrum Hemelrijck na een sinterklaasfeest. In het boek blikt hij ook terug naar zijn periode als mantelzorger voor zijn moeder.

‘Guido (de echte naam van de sint, want hij wil dat de mensen de waarheid kennen) werd door Hemelrijck gevraagd om sinterklaas te spelen. Hij had dit vroeger al meerdere keren gedaan. Hij was mantelzorger voor zijn moeder, bewoonster in het woonzorgcentrum. Guido was een voorbeeld van een toegewijde, zorgzame mantelzorger. In die mate zelf dat het woonzorgcentrum hem had gevraagd om vrijwilliger te worden. Van opleiding is hij ergotherapeut, hij zag het als zijn eerste liefde om te kunnen zorgen voor oudere mensen.

Maar toch werd hij, samen met het personeel en directie van het woonzorgcentrum, onterecht aan de schandpaal genageld door de corona-uitbraak. De media had nood aan een schuldige en bleef het beeld van de sint als superverspreider benadrukken. Iemand moest de zondebok zijn voor het hele gebeuren. Dat leek perfect samen te komen in het verhaal van de sint en het woonzorgcentrum.

Maar het tegendeel is waar. De toewijding, de zorg en de bovenmenselijke inzet van het personeel en directie zijn in alle verslagen erkend en eensluidend positief over de manier hoe ze de crisis hebben aangepakt en na enkele weken hebben bedwongen.. Het verhaal is dus veel genuanceerder en dat wordt door alle experten toegegeven.’

Wat heeft je getriggerd om het boek ‘hemelrijk’ te schrijven?

‘Er was nog niemand die beschreven had hoe het is om in zo’n woonzorgcentrum te wonen, om zo’n epidemie over je heen te krijgen en om dan na 30, 40… doden de rug weer te rechten en door te gaan. Ik wilde dat doen vanuit het gezichtspunt van de mantelzorger. Heel concreet vanuit Guido (de sint) zijn ervaring. Maar ook vanuit mijn standpunt als mantelzorger. Ik ben 8 jaar mantelzorger geweest voor mijn moeder.

Ik wou een beeld schetsen, van iets dat wereldwijd gebeurde en wat heel wat levens gekost heeft. Het was zeker één van de donkerste gebeurtenissen in onze recente geschiedenis. Iets dat ik wou opschrijven. Niet om grote literatuur prijzen mee te winnen maar om erkenning en troost te bieden aan mensen. Dat was mijn grootste doel met dit boek.’

Vind je dat er te weinig aandacht is gegaan naar de mensen die gestorven zijn in woonzorgcentra?

‘De meeste aandacht ging naar de ziekenhuizen, naar de helden van de intensieve zorgen. Maar de woonzorgcentra zijn achtergebleven met een stigma en een slecht imago. De zogenaamde sterfhuizen waar weinig competentie was. Terwijl de woonzorgcentra in corona juist een enorme inzet en overgave getoond hebben. De woonzorgcentra hebben zich omgevormd tot geïmproviseerde ziekenhuisjes, maar zonder bevoegde mensen, zonder materiaal, zonder de juiste opleiding… Ze werden afgesneden van mantelzorgers, van huisartsen en ze hadden veel minder toegang tot ziekenhuizen.

Er zijn meer dan 13000 bewoners van woonzorgcentra overleden door corona en het is ergerlijk hoe mensen soms reageren op deze dodentol. ‘Het zijn vaak zielige oudjes die anders wat later ook overleden zouden zijn’ heb ik vaak gelezen en gehoord. Het sterven van deze mensen wordt hierdoor geminimaliseerd. Iedereen zou liever wat later dan vroeger willen sterven. Mijn vrouw zorgt nu voor haar doodzieke moeder en ik merk elke dag hoeveel waarde je hecht aan de tijd die je nog samen kan doorbrengen.

Het is vreselijk dat er zo weinig aandacht is gegeven aan al deze doden en dat dit nu al geminimaliseerd wordt. Het zou enorm helpen in het rouwproces, van duizenden mensen, dat er voor deze mensen wel nog iets van herdenking zou komen.’

Met het verhaal over je moeder doorbreek je het negatieve stigma die rust op woonzorgcentra.

‘Klopt. Na een moeilijk begin in het woonzorgcentrum paste mijn moeder zich geleidelijk aan. Ze vond nieuwe vriendschappen maar ook een soort van nieuw cultureel leven zoals een sinterklaas bezoek. Veel mensen zeggen vaak: ‘je moet ouderen toch niet behandelen als kinderen met een sinterklaasbezoek’. Maar een sinterklaasfeest was in de jeugd van deze mensen vaak met rood aangestipt op de kalender. Ze konden toen niet gaan skiën of Netflixen zoals wij vandaag de dag doen. Dat sinterklaasfeest roept nostalgie en jeugdsentiment op. Daarom dat dit in zoveel woonzorgcentra in ere gehouden wordt.

Maar het belangrijkste: mijn moeder vond het gewone alledaagse geluk terug in het woonzorgcentrum. De goede zorg en het veilige gevoel. Mensen die zorg nodig hebben komen vaak uit een situatie van verkommering en vereenzaming. ze proberen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te wonen maar het gaat vaak gepaard met angsten, risico’s, valpartijen… Een woonzorgcentrum biedt hen opnieuw een houvast en een veilig gevoel.’

Je bent 8 jaar mantelzorger geweest voor je moeder. Hoe kijk je daar op terug?

‘Ik ben van de ene dag op de andere met mantelzorg begonnen, samen met andere familieleden. Na een fatale valpartij werd bij mijn moeder extreme osteoporose vastgesteld (botontkalking). Hierdoor genazen de breuken niet meer. Ze kon zich zelfs niet omdraaien in bed, er was geen andere mogelijkheid om haar, volledig tegen haar wil, te laten verhuizen naar een woonzorgcentrum.

Vanaf dat mijn moeder in het woonzorgcentrum verbleef, heb ik verschillende dagen per week voor haar gezorgd, terwijl onze eigen kinderen het huis nog niet uit waren – daarom noemt men ons soms de sandwichgeneratie. En dat heb ik minstens acht jaar lang gedaan. De mantelzorg was geen offer, het was een kans. Een kans om een sterkere relatie te hebben met mijn moeder. Een kans om op een natuurlijke manier afscheid te nemen. Een kans om je eigen leven zin en betekenis te geven. Het was een nieuwe wereld die voor mij open ging. Ik had nu zelfs de tijd om zoals een journalist mijn moeder te interviewen. Ik vroeg haar allerlei zaken: ‘hoe ging dat toen je jong was?’, ‘hoe ging dat toen je men vader hebt leren kennen?’, ‘Hoe deed je dat op de boerderij? Iedereen zou dat moeten doen voor het te laat is. Er kwamen ongelooflijk interessante verhalen boven die voor je eigen identiteit zeer waardevol zijn. Daar heb ik veel aan gehad.

Maar mantelzorg heeft zeker niet alleen voldoening. Verantwoordelijkheid opnemen voor je eigen moeder of vader is zeer intens. Ik vertrok geen enkele keer met tegenzin naar het woonzorgcentrum van mijn moeder, maar ik kwam heel vaak uitgeput terug.  Wie het meeste zorgt voor iemand krijgt ook vaak de grootste weerbots. Soms werd ik uitgemaakt en soms had ik ruzies. In mijn boek schreef ik een stuk waar ik wegloop van mijn moeder. Waarbij ik haar rolstoel op slot zette en de alarmknop induwde zodat er een verpleegster kwam en ik mij uit de voeten maakte. Er zijn mooie momenten maar er zijn ook moeilijke momenten. Je hebt de twee kanten van de medaille altijd samen.

Als mantelzorger heb ik op een kwaliteitsvolle manier tijd kunnen doormaken met mijn moeder in het woonzorgcentrum. Ik heb haar kunnen bijstaan en op een geleidelijke manier afscheid kunnen nemen. En dat werd tijdens corona veel mensen ontnomen.’

Hoe kijk je nu zelf aan tegen het ouder worden?

‘Als je ziet hoe tijdens de coronaperiode de ouderen geweerd werden uit ziekenhuizen, dan kan je zeggen dat ouderen niet meetellen in de maatschappij. Dat ze van weinig maatschappelijke waarde zijn. We hebben ouderen verbannen naar de rand van de samenleving.

Maar de ervaring met mijn moeder heeft voor een deel mijn angst weggenomen om af te takelen en om naar een woonzorgcentrum te gaan. Als het echt niet anders meer kan. Net zoals ik op een geleidelijke manier afscheid genomen heb van mijn moeder, zal ik op een geleidelijke manier leren omgaan met mijn toekomstige aftakeling. Ik moet nu al leven met groter worden gaten in mijn geheugen en botten die beginnen te kraken maar het valt nog allemaal erg goed mee.’

Het aangrijpend boek Hemelrijk is uitgegeven door de Bezige bij en kan je kopen in de boekhandel.

Mantelzorgverhalen

Deel je mantelzorgverhaal met ons!


Vaak weten mensen niet wat het is om mantelzorger te zijn. Het kan enerzijds een serieuze opoffering zijn om voor iemand te zorgen, wat gepaard gaat met een zware belasting. Maar anderzijds kan het ook een kans zijn. Een kans om een grotere verbondenheid te krijgen met een persoon die je nauw aan het hart ligt. Een kans om je leven en het leven van de persoon voor wie je zorgt (opnieuw) zin en betekenis te geven.
 

Maar elke mantelzorger heeft zijn eigen verhaal.  En dat willen we graag horen of lezen. Want verhalen delen = helen. Het helpt niet alleen bij het verwerken van verlies of verandering. Verhalen inspireren ook. Het helpt anderen om de draad terug op te pakken.

Heb je een verhaal waarvan je denkt dat het andere mantelzorgers kan helpen of inspireren? Of wil je gewoon even je hart luchten door je verhaal te vertellen? Dat kan! Deel je verhaal via deze link of stuur het door naar info@steunpuntmantelzorg.be. En wie weet krijgt jouw verhaal een plekje op onze website of in onze magazine. Dit kan uiteraard anoniem! 

  • Hoe pak jij de draad terug op na een tegenslag? 
  • Hoe is het voor jou om mantelzorger te zijn?
  • Wat zijn de negatieve/positieve aspecten aan mantelzorg?
  • Welke ondersteuning heb/mis je als mantelzorger?
  • Wat zijn voor jou de kleine gelukjes tijdens mantelzorg?

Nieuw! Brochure verlofstelsels voor mantelzorgers.

Welke verlofstelsels zijn er voor mantelzorgers?

Brochure verlofstelsels.

Als mantelzorger is het vaak niet eenvoudig om voor iemand te zorgen. Want naast je rol als mantelzorger heb je vaak nog heel wat andere verantwoordelijkheden. Denk maar aan de combinatie mantelzorg met werk, huishouden, kinderen opvoeden, relaties onderhouden… De ophoping van taken kan voor heel wat druk en stress zorgen waardoor het moeilijk wordt om een mantelzorgsituatie vol te houden. Wanneer de overbelasting voor jou als mantelzorger te groot wordt kan je ervoor kiezen om verlof op te nemen om voor iemand anders te zorgen. 

Er zijn verschillende verlofstelsels waar je als mantelzorger voor in aanmerking komt. Helaas is het voor mantelzorgers vaak niet duidelijk welk verlofstelsel, op een bepaald moment in zijn of haar leven, het best is om op te nemen. Daarom hebben we samen met mantelzorgvereniging Coponcho een overzichtelijke brochure gemaakt waarbij de verschillende verlofstelsels helder worden weergegeven. 

In de brochure krijg je heldere en beknopte info over de voorwaarden, duur en aanvraag van volgende verlofstelsels:

  • Thematische verlofstelsels (mantelzorgverlof, verlof voor medische bijstand  en palliatief verlof).
  • Tijdskrediet (privé sector) en Vlaams zorgkrediet (openbare/publieke sector).
  • Zorgverlof voor zelfstandigen.

De brochure kan je aanvragen via info@steunpuntmantelzorg.be of 078 77 77 97

Gezocht: mooie woorden voor mantelzorgers.

Mantelzorg gedichtenwandeling 2022.

Op donderdag 23 juni 2022 is het de Dag van de Mantelzorg. Op die dag zetten we iedereen in de schijnwerpers die belangeloos en vaak onzichtbaar, zorg biedt aan iemand uit de omgeving.

De Mantelzorg Gedichtenwandeling van 2021 was een groot succes. Daarom willen we het feest dit jaar extra glans geven en Brugge opnieuw vullen met mooie woorden. We nodigen dichters, mantelzorgers en Bruggelingen uit om in hun pen kruipen!

Hoe beleef jij de zorg voor een ander die je dierbaar is? Wat betekent mantelzorg voor jou? Hoe kijk jij naar nabijheid, troost, verdriet en rouw? Zeg het met een gedicht, of giet het in een creatief tekstje en deel het met ons. Inzendingen zijn maximaal 10 regels lang. Je mag schrijven in het Nederlands, maar net zo goed in sappig dialect.

Een selectie van de gedichten krijgt een plek in de Brugse binnenstad, langs een nieuwe “Mantelzorg Gedichtenwandeling”. Je kunt het parcours volgen van 20 juni tot 3 juli en tijdens het Stadsfestival Knooppunten, van 17 tot 24 september. Alle gedichten krijgen ook een plekje op de website van Stad Brugge.

Laat je creativiteit de vrije loop en bezorg ons je tekst vóór 19 april op gedichtenwandeling.brugge@gmail.com.
Want elke mantelzorger verdient de mooiste woorden.

Meer info over de initiatieven voor mantelzorg in Brugge? Kijk op www.brugge.be/mantelzorg  

Steunpunt Mantelzorg werkt mee aan 6 zorgzame buurten in Vlaanderen en Brussel

Alle ingediende projectvoorstellen (6) m.b.t. Zorgzame Buurten zijn goedgekeurd.

Minister Beke keurde in totaal 119 aanvragen goed in het kader van de projectoproep Zorgzame Buurten. In 6 daarvan zal Steunpunt Mantelzorg een actieve rol spelen om een buurtgerichte en nabije ondersteuning van mantelzorgers te ontwikkelen.  

In een zorgzame buurt helpen en kennen bewoners elkaar. Zorgvragers krijgen er de nodige ondersteuning van professionele zorgverleners, mantelzorgers, buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen… Jong en oud helpen elkaar om vitaal te blijven en zich omringd te voelen. In een zorgzame buurt is er ook een samenwerking tussen de informele zorg en professionele zorg. Door formele (vb. thuisverpleging) en informele hulp (vb. door je buur of een lokale organisatie) op een slimme manier met elkaar te combineren, ontvangt iedereen de hulp of zorg die hij of zij nodig heeft. En het maakt dat mantelzorgers niet alle zorg zelf moeten dragen, maar die kunnen delen met verschillende personen en organisaties.

Zo ondersteunen zorgzame buurten de levenskwaliteit van iedereen in de buurt. Dat is meer dan een goede gezondheid: zich goed voelen, thuis voelen en volop genieten van het leven zijn minstens even belangrijk.

Naomi De Bruyne, coördinator van Steunpunt Mantelzorg: “Als mantelzorgvereniging zien wij heel wat opportuniteiten in een buurtgerichte, nabije ondersteuning van mantelzorgers. De projecten Zorgzame Buurten zijn voor ons een kans om mantelzorgers een gelijkwaardige plek in de zorg te geven, samen met professionele hulpverleners en burenhulp. We zetten onze schouders daarom onder een aantal projecten, onder andere samen met onze partner i-mens. In die projecten gaan we mensen en organisaties met elkaar verbinden, zodat we zorgvragers en mantelzorgers een totaaloplossing kunnen bieden.”

Steunpunt Mantelzorg zet de schouders onder 6 projecten. Op onderstaande kaart vind je de locaties waar Steunpunt Mantelzorg als partner zal deelnemen. Meer info over de projecten vind je hier:

Nieuwe publicatie!

Eerste Hulp Bij Dementie.

In 2021 hebben we niet stilgezeten. Integendeel. We hebben heel wat online en fysieke vormingen gegeven, deelgenomen aan mantelzorgprojecten, acties ondernomen en campagnes opgezet. Maar, we hebben ook een nieuwe publicatie: Eerste Hulp Bij Dementie!
Het is een interactief schrijf-, doe-, en denkboekje voor personen met dementie en hun mantelzorger(s). Het boekje werd ontwikkeld i.s.m. Coponcho en afgetoetst bij mantelzorgers en het Expertisecentrum Dementie.

Doel?

Het doel van het boekje is om personen met dementie en hun mantelzorgers ondersteuning te bieden. Via tips, verhalen, specifieke voorbeelden en eenvoudige oefeningen trachten we antwoorden te geven op tal van vragen omtrent het omgaan met dementie in het dagelijkse leven.

Welke thema’s komen aan bod?

  • We maken mantelzorgers bewust van hun mantelzorgsituatie: welke rollen neem je op als mantelzorger? Hoe kijk je als mantelzorger naar de zorg voor een persoon met dementie? En op wie kan je rekenen als mantelzorger?
  • We schenken aandacht aan de situatie van de persoon met dementie. Via een checklist kan je nagaan hoe de zorgvrager evolueert op vlak van vergeetachtigheid, problemen met dagelijkse handelingen, veranderingen in persoonlijkheid en gedrag, realiteitszin en beoordelingsvermogen. De checklist kan gebruikt worden als handige tool. Neem hem bv. mee naar een gesprek met een arts of een andere professionele zorgverlener.
  • Je vindt tips en omgangstechnieken omtrent communicatie, geheugen, routine, weerstand, afwijkend gedrag en lichaamshygiëne.
  • Last but not least vind je heel veel hulplijnen waar personen met dementie en hun mantelzorgers terecht kunnen voor meer info, advies en ondersteuning.

Voor mantelzorgers en personen met dementie is het boekje gratis. 
Voor professionele hulpverleners en organisaties vragen we een democratische prijs van €1,5.

Het boekje kan je online bestellen via: Bestelformulier: Eerste Hulp Bij Dementie.

Telefonisch of via mail bestellen kan ook:
Tel: 078 77 77 97.
Mail: info@steunpuntmantelzorg.be

Gedicht van een mantelzorger

Gedicht:

 

Mijn vrouw leeft in het nu, 
Soms vind ik dat een beetje cru.

Haar gedachten bezigen één enkel moment, 
En dat is iets wat nooit, nooit went.  

Iedere stonde, elke dag weer, 
Het gelijkt gewoontjes, ik relativeer. 

Ieder dierbaar moment beleeft ze in het nu, 
Zo gaat dat altijd maar door, continu. 

 Schat wat eten we vandaag, 
Is een steeds weerkerende vraag.

 Toch vertel je het haar elke keer, 
Elk kwartier opnieuw, zo ongeveer.

 Haar ‘nu’ heeft altijd heel korte tellen, 
Haar toekomst kan je zo voorspellen. 

 Maar ook het verleden is weg, 
Dit hoeft geen verdere uitleg.

 Maar mooi is mijn leven als ze bij me is, 
Even niet samen is voor haar een groot gemis. 

 In mijn hoofd bewaar ik een uitvoerige bib, 
Met fijne herinneringen, sommigen met rode stip. 

 Dat is wat een portie liefde met je doet, 
Liefde brengt flinkheid en veel moed. 

Voor haar ben je ’t klokje rond paraat, 
Omdat je als vanzelfsprekend in de ander opgaat.

Staf Horemans

De mantel der liefde.

De balans tussen draagkracht en draaglast.

Interview door Alexandra Hustinx (De Essentie)

Meer dan 600.000 Vlamingen zijn mantelzorger. Een duizelingwekkend cijfer, waar veel mensen niet bij stil staan. Mantelzorger worden is een rol die je overkomt en waar je met liefde voor gaat. Een rol met pieken en dalen. Een rol die vaak nog onzichtbaar is voor de buitenwereld. In dit artikel komen drie vrouwen aan het woord over de impact die deze rol op hun leven heeft gehad.

Volgens recent onderzoek voelt een kwart van de mantelzorgers zich overbelast. Een cijfer dat zorgen baart en dat onlosmakelijk verbonden is met de balans tussen draaglast en draagkracht. Ik vroeg aan Marleen, Katrien en Linda hoe zij omgingen met die belasting.

Je moet je mantel af en toe aan de kapstok kunnen hangen. In mijn geval sprak ik één keer in de week met een vriendin af. We namen onze emmers mee en leegden die bij elkaar.” Marleen weet waarover ze spreekt. Een jaar nadat ze met Willy trouwde, kreeg hij blaaskanker. Deze diagnose werd gevolgd door een aaneenschakeling van nieuwe diagnoses. Op het moment dat de kanker terug was, kreeg hij te horen dat hij Parkinson had. Een mokerslag.

Als enig kind zorgde Katrien voor haar mama. Dat ging goed totdat ze werd overgeplaatst naar een verzorgingshuis en kort daarna de corona uitbrak. “Dat gevoel van machteloosheid is niet te beschrijven. Ik wou er alles aan doen om bij haar te zijn.” Het werd een allesoverheersende gedachte waardoor ze zich nooit volledig ontspannen voelde. Tijdens de eerste lockdown waren er momenten dat de verzorgers hun inwoners op het balkon zetten. Emotionele zwaaimomenten tussen bewoners en hun geliefden. “Vanop een afstand was ik vooral bezig met het lezen van haar lichaamstaal. Ik zag haar gezichtsuitdrukking, haar vermagerde lijf. Al kreeg ze nog de beste zorgen, diep van binnen voelde ik dat ze iets anders nodig had. Ze snakte naar mij en ik naar haar. En dat deed vreselijk veel pijn.

Linda zorgde, als jongste van drie, acht jaar voor haar verstandelijk gehandicapte broer. Het was de belofte aan haar ouders om hem, na hun overlijden, in haar gezin op te nemen. “Om zelf wat op adem te komen, ging Cois één keer per jaar naar De Klaproos in Beveren.” Hij leefde in een leefwereld van vijfjarigen en was voor zijn dagelijkse zorg volledig afhankelijk van haar. Door zijn albinisme klampte hij zich letterlijk aan Linda vast. Ze combineerde de zorg van haar broer met haar eigen gezin en de frituur, die ze samen met haar man uitbaatte. Voor haar eigen kinderen was de intense zorg niet altijd evident. Ze zochten hun plaats binnen het gezin en dat bracht soms spanningen met zich mee. Echt op adem kwam ze eigenlijk nooit.

De beleving van de rol hangt voor een stuk samen met de betrokkenheid van degene die je verzorgt.

Marleen en haar man zetten alle stappen samen. Chemo, bestralingen, gesprekken met de dokters, ze was er altijd bij. Wanneer je een dichte relatie hebt met degene die zorg nodig heeft, sta je vaak mee in het medisch veld. Je luistert, je stelt vragen en je noteert antwoorden. “Hoe overdonderend nieuws ook kan zijn, samen hoor je meer dan alleen.”, vertelt Marleen. Voor Katrien was dat gevoel anders. Ze had als dochter van haar dementerende mama sterk het gevoel dat ze juist heel sturend moest zijn in de zorgen die haar mama kreeg. Katrien sprak de verzorgers dan ook regelmatig aan. “Geef ze voldoende te drinken, want ze kan het niet meer zelf. Doe op een zonnige dag de gordijnen dicht, want ze heeft het snel te warm.” Ze voorzag haar kamer ook van de nodige briefjes. Allemaal aandachtspunten om haar mama de nodige comfort te geven. Eigenlijk had ze het er vooral moeilijk mee dat de dagelijkse zorg efficiënt, en soms onder tijdsdruk verloopt. “Iemand anders kan je eigen liefdevolle aandacht bijna niet vervangen. Je verstand weet dat ze beter in handen is van mensen die haar de gespecialiseerde zorg bieden, maar diep van binnen voel je je hier schuldig over. Hoeveel liefde je ook geeft, dat gevoel blijft sluimeren.” Een gedachte die Katrien nog altijd achtervolgt. Bij Linda had haar rol een impact op hun sociale leven. Cois ging mee naar vrienden en was aanwezig in de frituur. Waar zij was, was hij. Voor haar was de term ‘echte vrienden’ een harde leerschool. Gaandeweg namen Linda en haar man afscheid van mensen die geen begrip voor de situatie konden opbrengen.

Sommige mantelzorgers blijven hun hele leven zorgen voor iemand die ze graag zien. Bij Marleen, Katrien en Linda was die rol eindig. Hoe kijken ze terug op die periode en welke herinneringen koesteren ze?


Marleen
benoemt meteen de intensiteit van die tijd. Ze spreekt over laagjes in de diepte. Zij en Willy waren samen één geheel. Toen zijn levenseinde in zicht kwam, nam ze verlof om bij hem te zijn. “Aan te keukentafel schetsten we samen de grote lijnen van zijn afscheidsviering. Dat gaf hem rust.” Ook Katrien spreekt over één van de mooiste periodes in haar leven. Met een echte ‘gever’ als mama ervoer ze het als bijzonder om haar te mogen verzorgen. Na de lockdown kregen ze gelukkig de kans om weer herenigd te worden. De manier waarop ze zwijgzaam naar haar keek, vergeet ze nooit. “Ik voelde dat ze ongelofelijk fier was op mij. Iets dat ik diep in mijn hart meedraag.Linda haar verhaal verliep anders. Nadat haar broer stierf, werd ze zelf hulpbehoevend. Haar lichaam was op. Stilaan krabbelt ze overeind en schijnt het licht terug in haar leven. Ondanks de pijn en het gemis worden haar dagen nog altijd gekleurd door de herinneringen aan haar broer. Ze koestert de manier waarop hij haar “Zeg, kindje” noemde, iedere keer weer vergezeld met zijn mooie lach.

Mantelzorger worden is één van de meest intense rol die je kan overkomen. Het is een uitdaging om daarbij in je eigen kracht te blijven staan.

Marleen maakte na het overlijden van Willy kennis met lotgenotengroepen. “Lotgenoten begrijpen je met een half woord. Je hebt hetzelfde meegemaakt. Hierdoor kun je je emoties ongenuanceerd uiten, iets dat je met andere mensen minder doet.” Voor haar was vooral het “aha” effect heel fijn, het gegeven dat je veel herkent bij elkaar. Vanuit die positieve ervaring stond ze mee aan de wieg van Casa Callenta, een warm (t)huis voor en door lotgenoten met kanker. Ze organiseren ook dagen waarbij de mantelzorgers worden uitgenodigd. Op die dagen worden de rollen soms omgedraaid. De mantel wordt gewisseld, een betekenisvol gebaar voor beide partijen.

De mantel van mantelzorger is er één van liefde. Eén die met trots gedragen wordt. Eén die af en toe loodzwaar is. Eén die men graag eens aan de kapstok hangt. Eén die zoveel meer toevoegt aan je leven. Eén die al je talenten aanspreekt. Eén die je de rest van je leven bijblijft. Mantelzorgers mogen meer in het licht gezet worden. Zelf staan ze daar niet altijd bij stil, want ze doen het uit liefde. Daarom is het goed dat er dagen zijn zoals de ‘Dag van de Mantelzorger’, waar Steunpunt Mantelzorg zich ook voor inzet. Wat onzichtbaar is, wordt zichtbaar. Eigenlijk zouden we er best wat meer bij stil mogen staan. Vroeg of laat dragen we zelf, op welke manier dan ook, een mantel der liefde.

Alexandra Hustinx is rouw- en ritueelbegeleider. Ter voorbereiding van een activiteit tijdens de Dag van de Mantelzorg schreef ze dit artikel. Je kan bij haar terecht als je op zoek bent naar woorden, symbolen en rituelen bij leven en bij afscheid.

www.deessentie.org

 

De kracht van zorgzame buurten

Steunpunt Mantelzorg gelooft in de kracht van mensen om met de nodige zorg het eigen leven in handen te houden. Daarom zetten we in op zorgzame buurten.

Wat is een zorgzame buurt?

In een zorgzame buurt helpen en kennen bewoners elkaar. Zorgvragers krijgen er de nodige ondersteuning van professionele zorgverleners, mantelzorgers buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen… Jong en oud helpen elkaar om vitaal te blijven en zich omringd te voelen. In een zorgzame buurt is er ook een samenwerking tussen deze informele zorg en professionele zorg.

Zo ondersteunen zorgzame buurten de levenskwaliteit van iedereen in de buurt. Dat is meer dan een goede gezondheid: zich goed voelen, thuis voelen en volop genieten van het leven zijn minstens even belangrijk.

Projecten van Steunpunt Mantelzorg en i-mens

Steunpunt Mantelzorg ziet als mantelzorgvereniging heel wat opportuniteiten in een buurtgerichte, nabije ondersteuning van mantelzorgers. We zetten onze schouders daarom onder een aantal projecten, onder andere samen met onze partner i-mens.

Op onderstaande kaart vind je de locaties waar Steunpunt Mantelzorg en i-mens voorstellen van projecten zorgzame buurten hebben ingediend. In februari 2022 zullen we weten waar we van start mogen gaan.