Gezocht: verhalen en creatieve uitingen die raken

Voor de Dag van de Mantelzorg zijn we op zoek naar echte verhalen en creatieve uitingen die raken, inspireren en herkenbaarheid bieden aan anderen. Of het nu een ontroerend moment, een moeilijk kantelpunt of een kleine, warme gebeurtenis is. De verhalen zullen we delen met onze leden via onze kanalen. Hieronder een inspirerend voorbeeld:

Een Moment van Troost

Elke ochtend stond Emma vroeg op om voor haar moeder, die aan dementie leed, te zorgen. Het was een zware taak, maar Emma deed het met liefde. Op een dag, toen haar moeder een bijzonder verwarde en angstige ochtend had, besloot Emma iets speciaals te doen.

Ze zette haar moeder in een comfortabele stoel bij het raam en begon zachtjes een oud liedje te zingen dat haar moeder vroeger altijd voor haar zong. Langzaam, maar zeker, begon haar moeder te kalmeren. Ze keek Emma aan met een glimp van herkenning in haar ogen en begon zachtjes mee te neuriën.

In dat moment voelde Emma een diepe verbinding met haar moeder. Het was een klein, maar krachtig moment van troost en herkenning. Ondanks de uitdagingen en het verdriet, wist Emma dat deze momenten van liefde en zorg de moeite waard waren.

Dit verhaal toont hoe kleine, warme gebeurtenissen een groot verschil kunnen maken in het leven van mantelzorgers en hun geliefden. Heb jij ook een verhaal/beeld/gedicht/kunstwerk dat je wil delen? Laat het ons weten via:

Eerste Hulp Bij Mantelzorg

Ik ben mantelzorger. En wat nu?

Misschien zorg je al een tijdje voor je zieke ouder, partner, kind of buurvrouw, zonder dat je jezelf ooit een ‘mantelzorger’ hebt genoemd. Of misschien komt het allemaal heel plots: een diagnose, een ongeval, een situatie die het leven op z’n kop zet. Opeens word je mantelzorger. En wat nu?

In deze blog geven we je een overzicht van wat mantelzorg precies is, welke vragen je mogelijk tegenkomt, waar je op moet letten en – belangrijker nog – waar je terecht kunt voor hulp. Want je hoeft dit niet alleen te doen.

Wat is mantelzorg?

Mantelzorg is zorg die je geeft aan iemand uit je omgeving die hulp nodig heeft in het dagelijkse leven vanwege een ziekte, een handicap of ouderdom. Dit kan een partner, (groot)ouder, kind, vriend of buur zijn. Het gaat verder dan af en toe boodschappen doen of eens binnenspringen om te kijken of alles nog oké is. Mantelzorg betekent dat je op regelmatige basis ondersteuning biedt op een van de volgende vlakken: fysiek, emotioneel of praktisch.

Mantelzorger zijn is geen ‘beroep’, je wordt er dus niet voor betaald. Maar het heeft wel een grote impact op je leven. Het kan intensief en zwaar zijn, maar ook ontzettend waardevol.

Welke vragen komen op je af?

Wanneer je (plots) mantelzorger wordt, kunnen er allerlei vragen door je hoofd schieten:

  • Hoeveel tijd en energie gaat dit vragen?
  • Bestaat er ondersteuning voor mantelzorgers?
  • Waar kan ik hulp krijgen of informatie vinden?
  • Wat zijn mijn rechten als mantelzorger?
  • Hoe zorg ik ervoor dat ik zelf niet overbelast raak?

Dit soort vragen zijn heel normaal. Het is belangrijk om stil te staan bij wat deze nieuwe rol van je vraagt en waar je ondersteuning kunt vinden.

Je eerste stappen als mantelzorger

  1. Zorg goed voor jezelf
    Dit klinkt misschien als een cliché, maar het is cruciaal. Als je niet goed voor jezelf zorgt, kun je niet (blijven) zorgen voor een ander. Neem tijd om te ontspannen, praat met anderen over je situatie en durf hulp te vragen.
  2. Informeer je over je rechten
    Wist je dat je als mantelzorger recht kunt hebben op bepaalde verlofregelingen of financiële ondersteuning van de gemeente? Het loont de moeite om dit uit te zoeken.
  3. Ga voor een officiële erkenning
    Sinds 2020 kan je als mantelzorger een officiële erkenning krijgen bij je ziekenfonds onder de noemer ‘mantelzorgstatuut’. Er zijn twee types erkenningen, die afhankelijk van de erkenning een bijkomend voordeel opleveren.  
  4. Maak gebruik van professionele hulp
    Je hoeft niet alles alleen te doen. Er zijn tal van diensten en organisaties die je kunnen ondersteunen, van thuiszorgdiensten tot psychologische begeleiding.
  5. Herken signalen van overbelasting
    Langdurige mantelzorg kan fysiek en emotioneel zwaar zijn. Vermoeidheid, prikkelbaarheid en gevoelens van machteloosheid zijn signalen dat het te veel wordt. Trek op tijd aan de bel.

Waar kan je terecht voor hulp en informatie?

  • Erkende mantelzorgverenigingen bieden informatie, advies en een luisterend oor. Je kan ons bij Steunpunt Mantelzorg bereiken via 078 77 77 97 of info@steunpuntmantelzorg.be.
  • Gemeentelijke diensten kunnen je helpen bij het aanvragen van hulp of financiële steun.
  • De Dienst Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen bieden vaak extra ondersteuning voor mantelzorgers, zoals toegang tot psychologische begeleiding of kortingen op hulpmiddelen. Daarnaast kunnen ze je ook helpen bij het aanvragen van hulp of financiële steun.
  • Lotgenoten: praten met anderen die in dezelfde situatie zitten, kan enorm deugd doen. Zoek een lotgenotengroep in je buurt of online.

Je staat er niet alleen voor

Mantelzorg is soms een zware taak, maar je hoeft het niet alleen te dragen. De eerste stap is erkennen dat je mantelzorger bent en dat het oké is om hulp te vragen. Je mag jezelf niet wegcijferen. Door goed geïnformeerd te zijn en te weten waar je terecht kunt, kun je deze rol beter vervullen zonder jezelf te verliezen.

In toekomstige blogs zullen we dieper ingaan op specifieke thema’s: hoe je een balans kunt vinden tussen zorgen en je eigen leven, wanneer je best praktische hulp inschakelt en hoe je omgaat met gevoelens van schuld of overbelasting.

Weet dat er altijd hulp is. En vergeet niet: je doet dit met de beste intenties, en dat is al een enorme stap.

Heb je vragen? Neem contact op via 078 77 77 97 of info@steunpuntmantelzorg.be. Wil je op de hoogte blijven van alle nieuws over mantelzorg? Word dan gratis lid en ontvang onze nieuwsbrief.

Gezocht: Hoe hou jij overzicht over zorgafspraken?

Begeleid jij iemand met uitgebreide zorgnoden? Probeer je daarbij zicht te houden op tijdsgebonden informatie betreffende de zorg en ondersteuning, bijvoorbeeld door het gebruik van een agenda, kalender of eigen tool? Dan zijn wij op zoek naar jouw input en ervaringen. Zo help je ons bij het vormgeven van een gebruiksvriendelijk digitaal hulpmiddel, genaamd Alivia, voor al wie zorg en ondersteuning nodig heeft of aanbiedt. Meer info over Alivia kan je op de website terugvinden: Digitaal zorg- en ondersteuningsplan (zorg-en-gezondheid.be). We nodigen je graag uit om deel te nemen aan een focusgroep, samen met andere mantelzorgers, personen met zorg- en ondersteuningsnood en zorgaanbieders. 

Wat gaan we concreet doen?  

  • Enkele voorstellen voor de toekomstige agendamodule in Alivia tonen. 
  • Jouw feedback en suggesties verzamelen over hoe een agenda in Alivia idealiter wordt ingezet en er uit zou zien.  
  • Je inzichten als mantelzorger capteren over hoe je vandaag omgaat met tijdsgebonden informatie m.b.t. de zorg van de persoon die je ondersteunt en wat hierbij handig is of net nog beter kan.   

Zo help je zorgteams om personen met intensieve zorgnoden nog beter te ondersteunen in de toekomst.  

Hoe gaat dit praktisch in z’n werk?  

Op donderdag 20/02 tussen 14u en 16u vindt de focusgroep online plaats via Teams.Hiervoor is geen voorkennis of voorbereiding nodig. 

Heb je interesse om deel te nemen? Stuur een mailtje naar jimke.donkers@vlaanderen.be voor donderdag 13 februari. 

Eindejaarsboodschap

Beste mantelzorger,

2024 was een jaar waarin mantelzorg in Vlaanderen sterker op de kaart werd gezet. Een bijzondere mijlpaal voor ons was de eerste ‘Week van de Jonge Mantelzorger’. Voor het eerst vroegen we in heel Vlaanderen aandacht voor de vele kinderen en jongeren die, vaak in stilte, een zorgtaak opnemen. Hun verhalen raakten velen en maakten duidelijk hoe belangrijk het is dat ook zij erkenning en steun
krijgen.

Maar onze blik gaat verder. We kijken hoopvol naar de toekomst waarin het nieuwe Vlaams regeerakkoord mantelzorgers en zorgvragers nog sterker wil gaan ondersteunen. We dromen van een samenleving waarin niemand zich eenzaam voelt. Waar jongeren en ouderen deel (blijven) uitmaken van een warme gemeenschap en waar dementie geen muur opwerpt maar een gedeelde verantwoordelijkheid is. Dankzij een geïntegreerde aanpak kunnen zorgvragers en mantelzorgers sneller de juiste hulp vinden.

Daarnaast dromen we van een zorgsysteem dat eenvoudiger en toegankelijker is. Minder bureaucratie, meer samenwerking. Een toekomst waarin gezinszorg fl exibeler wordt georganiseerd en waar ook psychische en cognitieve noden ten volle worden erkend. We dromen van een samenleving waarin zorg een vanzelfsprekendheid is en geen last. Waar mantelzorgers, professionele zorgverleners en zorgbehoevenden zich erkend en gedragen voelen.

Met deze positieve vooruitblik wensen we je een warm, zorgzaam en verbonden 2025 toe.
Karin Van Mossevelde,
voorzitter Steunpunt Mantelzorg

Opinie: vervoer naar de dagbesteding voor personen met een beperking is niet meer betaalbaar​.

Opiniestuk geschreven door Martine Buyssens, bestuurslid FOVIG.

Om deel te kunnen nemen aan de samenleving hebben mensen met een handicap recht op aangepast vervoer tegen een betaalbare prijs. Het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap bepaalt dat uitdrukkelijk in artikel 20.

Wanneer vervoer van en naar de dagbesteding wegvalt of de kostprijs voor de gebruiker in een voorziening te hoog wordt, blijven onze bijzondere mensen genoodzaakt thuis. Ook bij de vergunde zorgaanbieders staat het water aan de lippen. Wanneer zij de kostprijs van het vervoer niet meer kunnen bijpassen, valt het volledige bedrag ten laste van de gebruikers. In het slechtste geval zal er zelfs geen vervoer meer aangeboden worden. Wat op bepaalde plaatsen al gebeurt.

De gevolgen hiervan voor de ouders en het netwerk zijn bijzonder zwaar. Zij zorgen immers voor de noodzakelijke opvang. De hoge kost of het verdwijnen van gemeenschappelijk vervoer verandert hun leven ingrijpend. Zelf voor vervoer moeten zorgen is een niet te onderschatten opdracht voor ouders die al zoveel van hun eigen leven opgeofferd hebben om hun kind alle kansen te geven. Ouders zijn genoodzaakt om opnieuw hun job en zo hun hele leven aan te passen. Ouder wordende mantelzorgers zien hun welverdiende pensioentijd ingevuld met extra beschikbaarheid voor hun geliefd kind. Ook ouders verdienen kwaliteit van leven en moeten de kans krijgen een balans te vinden tussen draagkracht en zorgzwaarte.

Het verhaal van Christiane

Het gezin van Christiane Dhondt, mama van Stefanie Van Wynsberge.

Als mama van een dochter van 39 jaar wil ik toch wel eens vertellen wat een impact het heeft op mijn leven om de dagelijkse zorg op te nemen. Stefanie gaat voltijds naar het dagcentrum De Vierklaver. Dat is haar geluk, haar werk. Daarvoor maakt zij gebruik van het collectief vervoer dat verzorgd wordt door een extern taxibedrijf. Dat kost 21,53 euro per dag. Dit wordt betaald van haar inkomensvervangende tegemoetkoming. Met dit inkomen heeft ze juist genoeg om haar dagelijkse vervoer, de leefkosten en activiteiten bij de zorgaanbieder te betalen. De woon- en leefkosten thuis, kledij en dergelijke betalen wij zelf omdat haar inkomen ontoereikend is. Dit is een keuze die mijn echtgenoot en ik maken. Betalen wij dit niet zelf dan kan ze niet meer voltijds naar de dagbesteding. Dit willen we niet. Het beetje vrijheid die we hebben tijdens de dag als gepensioneerd koppel willen we nu behouden. Bovendien dreigt isolement, verveling en eenzaamheid voor haar wanneer ze niet meer naar de dagopvang kan. Ons sociaal leven staat nu al op een laag pitje, dat zou alleen maar slechter worden.

Het verhaal van Antoinette

Het gezin van Antoinette Van den Bosche, mama van Koen Boudonck

Onze Koen is dit jaar 52 geworden. Een lieve gast die toch wel wat aandacht nodig heeft. Wij zijn een ouder koppel en mijn man heeft gezondheidsproblemen. Toch nemen we nog dagelijks de zorg op van onze oudste zoon. Hij gaat naar de dagbesteding bij De Vierklaver, drie dagen in de week. Vroeger vier dagen, maar omwille van de vervoerskost van 21,53 euro per dag, kan dit niet meer. Wanneer hij thuis is staan wij in voor de invulling van zijn dag wat voor hem niet optimaal is. Hij mist zijn “collega’s”, zijn leeftijdsgenoten. Ons sociaal leven is tot een minimum herleid, eenzaamheid en verveling voor hem loeren om de hoek.

Zelf op en af rijden naar het dagcentrum om de kost te drukken is geen optie. Dit is zeer tijdrovend, je dagindeling staat onder tijdsdruk en je persoonlijke daginvulling krimpt verder. Gezien onze leeftijd, 75 jaar, is dit ook een zware opdracht. Mensen die daar niet inzitten snappen dat niet. Steeds beschikbaar zijn, je eigen leven aan de kant schuiven en je steeds moeten verdedigen waarom je hier of daar niet kunt aanwezig zijn is zeer vermoeiend en deprimerend. Alleen thuis blijven is niet mogelijk voor hem. Ofwel moet hij overal mee naartoe ofwel blijven we allen thuis. De lijnbus nemen is ook niet mogelijk omwille van handicap gerelateerde moeilijkheden.
Alstublieft, schaf het collectieve vervoer niet af en hou het betaalbaar vooraleer grotere problemen zich voor doen.

Deze getuigenissen zijn geen alleenstaande verhalen. Over heel Vlaanderen horen we dat de druk op de mantelzorger en het netwerk van de personen met handicap toeneemt. Wanneer nu ook de mogelijkheid onder druk komt te staan om naar een boeiende en goed georganiseerde dagbesteding te gaan omwille van de kostprijs van het vervoer veroorzaakt dit alleen nog maar schrijnender situaties. Het is inmiddels vijf na twaalf voor vele mensen .

Pieter Demaeght

Zelf ben ik mama van een 41- jarige zoon met downsyndroom. Hij gaat voltijds naar het dagcentrum van Duinhelm te Oostende. Daar voelt hij zich als een vis in het water. Het is zijn wereld, zijn vertrouwde omgeving. De gebruikers van het vervoer betalen een kost die berekend is volgens de gereden kilometers. Voor onze zoon Pieter komt dit op 9,30 euro per dag. Hieronder staan de concrete cijfers van de totale kostprijs en de verhouding wie wat betaalt:

  • het vervoer van 30/11/2023 tem 31/10/2024 komt op een totaal van 93814,62euro
  • hiervan betaalden de cliënten zelf 35786,72euro (38,1461%)
  • het aandeel van Duinhelm komt op die manier op 58027,90euro (61,8539 %)

Wanneer dit voor Duinhelm niet meer haalbaar is wordt de dagprijs ten laste van de gebruiker het huidige bedrag maal drie.
Ieder mens heeft recht op een kwaliteitsvol leven, ook mantelzorgers!

Martine Buyssens
mama van Pieter Demaeght, bestuurslid FOVIG

Zorgen voor Jan-Willem: Een leven vol uitdagingen

De onmisbare toewijding: zorgen uit liefde

Het leven van Gilbert en zijn thuiswonende dochter Caroline draait volledig rond de zorg voor Jan-Willem, die door een hersenverlamming een zware lichamelijke en verstandelijke beperking heeft. Jan-Willem is volledig afhankelijk van hun zorg. Gilbert en Caroline vertellen over de uitdagingen die dit met zich meebrengt en hun hoop voor de toekomst.

“Je staat er altijd alleen voor”

Gilbert vertelt hoe de geboorte van Jan-Willem hun leven veranderde. “Jan-Willem werd geboren in kritieke toestand en had door zuurstofgebrek hersenschade. Het duurde maanden voordat we doorhadden hoe groot de impact was. Nu is hij volledig afhankelijk van anderen.

In het begin hoop je dat het beter wordt, maar je leert doorheen de tijd accepteren dat dat niet zo is. Het moeilijkste is dat we nauwelijks hulp krijgen. Steeds horen we: ‘Voor jou kunnen we niets doen.’ Natuurlijk zorg je met liefde, maar soms wordt het te zwaar. Ik ben zelf ook al bijna 77 jaar ondertussen, alles gaat niet meer zo gemakkelijk als vroeger. Na het overlijden van mijn vrouw 2 jaar geleden begon de zorgzwaarte ook meer en meer door te wegen.”

Zorgen over de toekomst

Gilberts grootste zorg is wat er met Jan-Willem gebeurt als hij er zelf niet meer is. “Voor mezelf heb ik geen zorgen, maar ik wil dat Jan-Willem goed opgevangen wordt. We proberen nu al extra hulp in te schakelen, maar voorlopig kunnen we maar twee uur thuishulp per dag inschakelen. En dat is te weinig.”

Het persoonsvolgend budget (PVB) dat hen zou moeten helpen, kent lange wachttijden. “Jan-Willem heeft in theorie recht op een budget. Maar aangezien hij momenteel in prioriteit 2 staat, zijn de wachtlijsten enorm. We hebben een nieuwe aanvraag ingediend voor een herprioritering naar prioriteit 1, maar zelfs in het beste geval – dat wil dus zeggen als de aanvraag wordt goedgekeurd – kan dit nog tot 18 maanden duren. Tot die tijd moeten we het zelf oplossen. We hopen oprecht dat deze aanvraag wordt goedgekeurd, anders weten we ook niet meer wat we nog moeten of kunnen doen.”

Caroline: “Het voelt alsof mijn leven stilstaat”

Ook voor Caroline is de situatie zwaar. “Ik help waar ik kan – met het huishouden, medicijnen halen en de boodschappen doen. De fysieke zorg voor mijn broer is voor mij te moeilijk, anders zou ik daar ook graag bij willen helpen. Soms voelt het alsof mijn leven stilstaat. Ik ben momenteel niet aan het werk door de zorgsituatie met mijn broer”.  Caroline kampt met veel stress en angst door de zorg voor Jan-Willem en de zorgen om haar vader. “Ik probeer af en toe even weg te gaan, maar ik blijf me zorgen maken. Toch blijf ik hopen dat het beter wordt. Als we eindelijk meer hulp kunnen regelen, hoop ik wat tijd voor mezelf te hebben en, terug aan het werk te gaan en wat te genieten van het leven.”

Voor anderen in een vergelijkbare situatie heeft Caroline één advies: “Let op je eigen grenzen. Je kunt niet alles alleen doen. Zoek steun, want dat maakt een groot verschil.”

Crowdfunding voor extra zorg

Omdat de twee uur thuishulp per dag niet voldoende is, startte Caroline een crowdfunding. “Het is zo moeilijk om hulp te krijgen, en financieel kunnen we geen extra zorg betalen. We hopen voorlopig op minstens vier à zes uur zorg per dag. De crowdfunding is ondertussen gestart en het helpt, maar het blijft lastig om het geld daadwerkelijk in te zetten. Omdat je op voorhand al weet dat het maar voor een bepaalde periode is.”

Gilbert en Caroline hopen op een toekomst waarin ze de zorg voor Jan-Willem kunnen delen met professionele hulp. Tot die tijd blijven ze samen voor hem zorgen, met liefde en doorzettingsvermogen. Je kan hen steunen via:

Steun Jan-Willem & zijn mantelzorgers, al jaren aan het – Crowdfunding Steunactie

Save the date – Week van de Jonge Mantelzorger

Doe mee met de Week van de Jonge Mantelzorger!

Met veel enthousiasme en goesting kondigen we voor de eerste keer ‘De Week van de Jonge Mantelzorger’ aan. Deze gaat van start op 21 tot 25 oktober. Tijdens deze week zullen heel wat organisaties, steden en gemeenten initiatieven en acties organiseren voor jonge mantelzorgers. En dit allemaal om meer aandacht, (h)erkenning en ondersteuning te vragen voor jonge mantelzorgers.

Zet de ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ in je agenda!

Sociale mediacampagne

Tijdens de week lanceren we een sociale mediacampagne. Je kan het campagnemateriaal als organisatie, eerstelijnszone, stad of gemeente gebruiken om het thema mee in de aandacht te brengen. Het campagnemateriaal zal begin september beschikbaar zijn via: http://www.jongemantelzorgers.be.

Draaiboek

Begin augustus bezorgen we je een draaiboek waar je inspiratie, handige tips en ideeën kan vinden over sensibiliseringsacties en activiteiten. Het draaiboek zal ook beschikbaar zijn op http://www.jongemantelzorgers.be.

Slotevent in Hal 5 (Leuven)

Op vrijdag 25 oktober sluiten we de week af met een feestelijk slotevent in Hal 5 (Leuven). We voorzien workshops, live muziek en een hapje en een drankje. Jonge mantelzorgers zijn welkom met één vriend(in) of familielid. Inschrijvingen voor het event starten begin september. Het slotevent is een samenwerking met Familieplatform en de stad Leuven.

Meer info volgt binnenkort!

Verkiezingen 2024: dit zijn de partijstandpunten rond mantelzorg

In 2024 trekken we opnieuw massaal naar de stembus. De kiezer moet dit jaar maar liefst 5 keer zijn stem uitbrengen, verdeeld over twee kiesmomenten in juni en oktober. Als erkende mantelzorgvereniging hechten wij veel belang aan de partijstandpunten die focussen op de verschillende vormen van ‘zorgen’. Wij doorspitten de verschillende partijprogramma’s en goten deze in een overzicht.

Belangrijk: De standpunten die in dit overzicht worden gedeeld, zijn overgenomen uit de officiële partijprogramma’s of mailcorrespondentie met de partijen en dienen louter ter informatie van onze leden. Op geen enkele manier wil Steunpunt Mantelzorg zijn leden politiek beïnvloeden of overtuigen. De volgorde waarin de partijen worden weergegeven is dan ook louter willekeurig en niet onderhevig aan persoonlijke voorkeur.

Vooruit

Vooruit roept in zijn partijprogramma op om de waarde van mantelzorgers meer te erkennen, alsook de cruciale rol die zij spelen in het zorglandschap. “Mensen doen dit vanuit liefde, loyaliteit en solidariteit, wat Vooruit een bijzonder mooie zaak vindt die meer en beter gefaciliteerd en ondersteund moet worden. Deze zorgtaak kan namelijk uitdagend zijn en een zware last vormen, zowel emotioneel als financieel.”

  1. Een belangrijk aspect hierin voor Vooruit is het vergroten van de betrokkenheid van mantelzorgers in de zorgvoorzieningen waar hun dierbaren verblijven. “Omdat mantelzorgers een groot deel van de zorg op zich nemen, vinden we dat deze betrokkenheid verder mag gaan dan bijvoorbeeld binnen de bezoekuren; het mag gaan om actieve participatie. Voorzieningen worden op die manier omgevormd tot centra waar niet alleen professionele zorg geboden kan worden, maar waar ook ingezet kan worden op informele zorg en vrijwilligerswerk in de gemeenschap. Dit creëert een ondersteunend ecosysteem waarin mantelzorgers erkend worden als essentieel voor het welzijn van degenen die zij verzorgen.”
  2. Daarnaast zet Vooruit ook in op respijtzorg en financiële voordelen in het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers. “Deze vorm van tijdelijke zorgverlening biedt mantelzorgers de nodige rust en ontlasting, waardoor ze hun zorgtaken beter kunnen volhouden. De drempel hiertoe willen we verlagen, bijvoorbeeld door respijtzorg meer te laten aansluiten bij de individuele behoeften van de mantelzorger en de naaste. Het stroomlijnen van de financiële voordelen kan dan weer helpen om de toegang voor mantelzorgers eenvoudiger te maken.”

Open Vld

Volgens Open vld is mantelzorg een cruciaal onderdeel in het versterken van het maatschappelijk weefsel, maar moeten we als individu ook niet alles alleen willen doen. De oplossingen hiervoor liggen volgens de partij op lokaal niveau.  “Bij mantelzorg is het belangrijk dat noden lokaal gedetecteerd worden en waar overbelasting is, actie wordt ondernomen. Dat kan door reguliere hulp in te schakelen of vrijwilligerswerk. Het lokaal bestuur kan daarbij vraag en aanbod met elkaar in contact brengen en zo mantelzorgers ontlasten.”

  1. Open vld kijkt voor ondersteuning van mantelzorgers naar het geïntegreerd breed onthaal (GBO). De samenwerking van CAW’s, OCMW’s en DMW’s op een lokaal niveau is verantwoordelijk voor het inschatten van de belasting van de mantelzorgers, hen doorverwijzen naar professionele zorg of vrijwilligershulp (vb. gezinshulp, inslapers ’s nachts, dagverzorgingscentrum) en naar psycho-educatie wanneer het psychisch welzijn van de mantelzorger in het gedrang komt.
  2. Daarnaast pleit Open vld er ook voor dat lokale overheden mantelzorgers financieel ondersteunen. “Heel wat lokale overheden hebben een gemeentelijke premie voor mantelzorgers, maar ook de kortingen voor de kosten van afval zijn belangrijk. Die kunnen immers hoog oplopen indien de zieke incontinent is. De korting is dan ook vaak zeer welkom.”

cd&v

In het partijprogramma van cd&v vinden we meerdere verwijzingen naar mantelzorg terug. De partij zegt een duidelijke visie op de samenleving te hebben: “Een samenleving bouwen we door voor elkaar te zorgen. Dat wil zeggen dat het leven niet enkel draait om werken, maar ook om er voor elkaar te zijn.” Deze visie onderbouwen ze met verschillende standpunten waarin mantelzorg een grote rol speelt:

  1. cd&v wil mantelzorg erkennen als een vorm van niet-betaald werken door te focussen op de meerwaarde die het voor de samenleving creëert. “We beschouwen het opnemen van zorg als zodanig waardevol in onze samenleving, dat we zorgtaken opnemen, gelijkstellen aan werken voor de opbouw van pensioenrechten.” Daarnaast wil cd&v ook een pensioensplit invoeren, zodat de partner die zorgtaken opneemt niet wordt afgestraft. Voor mensen die werk en zorg combineren, wil cd&v de verschillende verlofstelsels samenbrengen in één zorgverlofkoffer. Dit zou volgens hen de verwarring voor zowel werkgever als werknemer moeten oplossen. Ook voor jonge mantelzorgers benadrukt cd&v het belang van betere ondersteuning. Leerlingenbegeleiders moeten hier als schakelpunt de signalen oppikken en de leerlingen kunnen doorverwijzen naar de geschikte hulp.
  1. cd&v wil betere ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Ze opperen niet alleen voor een grotere bekendheid van het beschikbare aanbod in respijtzorg, maar ook voor het versterken van de inzet op het bredere proces van de zorgplanning. “Op het moment van de diagnose van dementie, moet er een begeleidingspad voorzien worden, zodat patiënt en mantelzorger zicht hebben op de ondersteuningsmogelijkheden in elke fase van de ziekte. Hierbij moet er ook een vast aanspreek- of begeleidingspunt zijn.” Bijkomend wil cd&v inzetten op meer aandacht en zorg voor personen in de laatste levensfase.

Groen

Groen zegt in hun partijprogramma een grotere waardering te willen voor onbetaald werk en de bijdrage van mantelzorgers in het zorgsysteem te erkennen. “Groen wil zorg dichter bij de mensen brengen. Mantelzorgers zijn een onmisbaar deel van ons zorgsysteem. We geven hen de tijd om zorg te dragen, met oog voor hun draagkracht. Dat doen we met aandacht voor specifieke noden: de groep mantelzorgers is immers erg divers.”

  1. Groen zet volop in op buurtgerichte zorg. Mantelzorgers en sleutelfiguren uit etnisch-culturele gemeenschappen krijgen een vorming tot zorgambassadeurs en slaan bruggen met de professionele zorg. Daarnaast scheppen ze een kader voor meergeneratiewonen en kleinschalige initiatieven in woonkernen waar zorgbehoevenden samen kunnen wonen. “Dat kan een belangrijke tussenstap vormen tussen grote zorginstellingen en thuis wonen met mantelzorg.” Iedereen zal geholpen worden, zo dicht mogelijk bij huis, en dat in een logische, territoriaal georganiseerde zorgstructuur.”
  2. In het huidige systeem kunnen mensen enkel pauzes in hun loopbaan inlassen als ze hiervoor een motief hebben (bijvoorbeeld. ouderschap, mantelzorg of opleiding). Groen vindt dat iedereen recht heeft op ademruimte tijdens de loopbaan en wil daarom ook terug het ongemotiveerde tijdskrediet invoeren. Ook de kortere werkweek kan hier een oplossing bieden. Daarnaast pleit de partij ook voor een verlenging van de bestaande zorgverloven, soepelere voorwaarden en een hogere uitkering.

N-VA

In het partijprogramma van N-VA lezen we dat het van belang is dat ieder de zorg krijgt die op dat moment bij hem of haar past. Voor de partij is ook de mantelzorger hierbij een belangrijke actor, die er mee voor zorgt dat de professionele hulpverlening minder bevraagd is. “We moeten er wel altijd voor zorgen dat de zorgvrager opgevangen kan worden door het professionele circuit als de mantelzorger (tijdelijk) wegvalt. Daarom is de verwevenheid tussen mantelzorg en professionele zorg zo belangrijk.”

  1. Die verwevenheid wil N-VA bereiken door in te zetten op lokale buurtzorginitiatieven. “De hulpverlening zit momenteel nog te veel verspreid, waardoor er veel tijd verloren gaat. In elke buurt zetten we ook in op buurtambassadeurs als onderdeel van een informeel netwerk. Ze zijn een aanspreekpunt voor verschillende diensten en hebben een belangrijke preventierol. Daarnaast denken we bijvoorbeeld ook aan respijtzorg of dagopvang zodat de mantelzorger op regelmatige basis even tijd voor zichzelf kan nemen.”
  2. N-VA wil mantelzorgers ondersteunen om hun zorgtaak haalbaar te maken en hen erkennen als zorgpartner. Zo kunnen ze bijvoorbeeld niet alleen toegang krijgen tot het elektronisch zorgdossier, maar ook op lokaal niveau is N-VA een voorstander van de gemeentelijke mantelzorgpremie. “Bij de opbouw van pensioenrechten dient de gelijkstelling voor maatschappelijk verantwoord verlof (zoals diverse types zorgverlof) behouden te blijven.”

PVDA

PVDA zegt in zijn partijprogramma te willen dat de overheid beter zorg draagt voor mantelzorgers, waarbij vooral meer erkenning en ondersteuning nodig is. “Mantelzorger zijn is ontzettend waardevol. Tegelijk dragen de vele zorgende schouders vandaag een wel heel zware last. We pleiten voor kwaliteitsvolle, toegankelijke en betaalbare zorg, zodat mantelzorgers kunnen steunen op professionelen. Het kan niet de bedoeling zijn dat mantelzorgers personeelstekorten opvangen of zorg overnemen omdat het te kostelijk is.”

  1. PVDA wil allereerst de administratieve chaos rond zorg aanpakken. “We willen dat de sociale rechten van mantelzorgers automatisch toegekend worden zonder een hele papiermolen te moeten doorlopen. Daarvoor is ook een betere registratie van mantelzorgers nodig en een administratieve vereenvoudiging. Liefst in één administratie, met één set regels en dus minder bureaucratie.”
  2. De overheid moet volgens PVDA op alle mogelijke manieren voorkomen dat mantelzorgers negatieve financiële gevolgen ervaren. “We draaien de besparingen op zorgverloven terug. Alle zorgverloven moeten ook blijven meetellen voor het pensioen en voldoende vergoed worden, minstens 82 procent van het loon. Er mogen geen anciënniteitsvoorwaarden worden opgelegd aan mensen die beroep willen doen op deze verloven.”

Vlaams Belang

Vlaams Belang oppert in zijn partijprogramma voor betere ondersteuning voor mantelzorgers en hun zorgvragers. “Onze ouderen, die jarenlang hebben bijgedragen aan de samenleving, mogen niet in de steek worden gelaten en hebben recht op de nodige ondersteuning. Mantelzorg en thuiszorg dienen dan ook maximaal ondersteund en verder geprofessionaliseerd te worden.”

  1. Vlaams Belang wil een verhoging en indexering van de zorgbudgetten voor zwaar zorgbehoevenden. Daarnaast eist het ook de opheffing van de leeftijdsgrens van 65 jaar voor de aanvraag tot ondersteuning in geval van een beperking. Het personenalarm voor senioren en mantelzorgers moet volgens de partij gratis worden.
  2. Vlaams Belang streeft voor de pensioenen naar een behoud van de gelijkgestelde periodes zoals moederschapsrust, ziekte en zorgverlof. Bij het standpunt rond de sociale beperking op werkloosheidsuitkeringen tot twee jaar, maakt de partij een uitzondering voor mantelzorgers.

Personen met een handicap stuiten nog vaak op de niet-inclusieve arbeidsmarkt.

Recente onderzoek van de KBS werpt een onthullend licht op de situatie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt in België. De conclusies zijn duidelijk:

Werkgelegenheidspercentage personen met een handicap.
Het werkgelegenheidspercentage van personen met een handicap in België is 41%. Wat aangeeft dat er nog steeds aanzienlijke uitdagingen zijn voor inclusie op de arbeidsmarkt.

Ambitie om aan het werk te gaan.
Maar liefst 67% van de werkloze personen met een handicap zouden graag aan het werk gaan. Voor hen is werk niet alleen een bron van inkomsten, maar ook een kans voor persoonlijke groei en sociale verbondenheid.

Meerwaarde voor werkgevers.
Een even hoog percentage (67%), van de ondervraagden gelooft dat hun aanwerving een waardevolle toevoeging zou zijn voor hun werkgever.

Ondanks de positieve houding en flexibiliteit van personen met een handicap om aan de behoeften van werkgevers tegemoet te komen, laat het onderzoek zien dat de arbeidswereld vaak geen inclusieve omgeving biedt. Zowel tijdens sollicitatiegesprekken als in de dagelijkse werkzaamheden ervaren velen een gebrek aan aanpassingen voor hun handicap. Wat nog zorgwekkender is, is dat maar liefst 69% van de werkzoekenden met een handicap zich gediscrimineerd voelt. Ze hebben het over het gebrek aan ondersteuning, begeleiding en aangepaste voorzieningen die nodig zijn om gelijke kansen te bieden op de arbeidsmarkt.

Het volledige onderzoeksrapport kan je hier raadplegen.

Steunpunt Mantelzorg, staat volledig achter inclusiviteit voor personen met een handicap. We streven naar gelijke kansen en ondersteuning, zodat iedereen, ongeacht hun handicap, volwaardig kan deelnemen aan onze samenleving.

Interview met Eva Van der Linden, auteur van het kinderboek: ‘Waarom Greet zoveel vergeet’.

Voorstelling kinderboek: 'Waarom Greet zoveel vergeet'

We gingen in gesprek met Eva Van der Linden, auteur van ‘Waarom Greet zoveel vergeet’.
In haar boek benadrukt ze het belang van het bespreekbaar maken van dementie bij kinderen. Het boek neemt lezers mee op een ontdekkingsreis met Toon, een basisschoolleerling, en Greet, zijn 65-jarige buurvrouw. Op een laagdrempelige manier leren kinderen via het samenlezen wat dementie inhoudt.
 

Kan je jezelf voorstellen? 

Samen met mijn man en twee tieners woon ik al 10 jaar in Mortsel. Ik werk ondertussen 17 jaar in een woonzorgcentrum, waar ik me bezighoud met administratieve taken, het onthaal en diverse andere verantwoordelijkheden. Een van mijn grote passies is het schrijven van boeken. ‘Waarom Greet zoveel vergeet’ is mijn achtste boek en het eerste over dementie. Eerder heb ik al geschreven over autisme, het Gilles de la Tourette-syndroom, en zelfs twee kookboeken. 

Wat inspireerde je om een kinderboek te schrijven over dementie? 

 Het idee om dit boek te schrijven ontstond tijdens de coronaperiode, toen ik nauw contact had met families van bewoners in het woonzorgcentrum. Geïnspireerd door hun verhalen en in lijn met mijn eerdere kinderboeken, besloot ik dit nieuwe werk te schrijven. Mijn doel is om kinderen op een toegankelijke manier te informeren en bij te dragen aan begrip, bewustwording en openheid over dementie voor jonge lezers. 

Kan je mij wat meer vertellen over het verhaal en de hoofdpersonages in “Waarom Greet zoveel vergeet”? 

Het boek is geschreven voor kinderen in het basisonderwijs en is een ‘samen leesboek’. Dit betekent dat kinderen het boek samen met de ouders, grootouders, of met de leerkracht kunnen lezen. Elk hoofdstuk bevat enkele vragen om het gesprek op een laagdrempelige manier te stimuleren. 

De hoofdpersonages zijn Toon, leerling basisonderwijs, en Greet, zijn 65-jarige buurvrouw. Gedurende het verhaal merkt Toon op dat er iets niet klopt. Greet begint dingen te vergeten, zoals het bedienen van haar koffiemachine. Toon besluit hierover vragen te stellen aan Greet haar dochter Lene, die ook zijn juf is. Door deze uitleg ontdekt de lezer stap voor stap wat dementie inhoudt. Het boek bevat ook citaten van kinderen die in contact komen met iemand met dementie, aangevuld met informatie van experts.  

Hoe heb je geprobeerd om dementie op een begrijpelijke en laagdrempelige manier aan kinderen uit te leggen in je boek? 

Ik heb gebruik gemaakt van mijn verbeeldingskracht. Zo heb ik bijvoorbeeld de overdracht van boodschappen in de hersenen voorgesteld als vrachtwagens die over snelwegen rijden. Als de snelwegen beschadigd raken, kunnen de vrachtwagens de boodschappen niet meer overbrengen van het ene naar het andere deel van de hersenen. Deze uitleg is op kindermaat en zeer visueel uitgelegd. 

Wat is de belangrijkste boodschap of leermoment dat je hoopt dat kinderen uit je boek halen als het gaat om de omgang met personen met dementie? 

In mijn boek benadruk ik dat personen met dementie veel vergeten, maar dat hun gevoel blijft hangen. Bijvoorbeeld, een compliment kan snel vergeten worden, maar het goede gevoel blijft vaak langer. Een belangrijke tip voor kinderen is zich bewust te zijn van dit aspect. 

Het boek bevat leuke voorbeelden om met iemand met dementie om te gaan, zoals betekenisvolle activiteiten. Ik leg de nadruk op het belang van focussen op wat de persoon nog kan. Werken met geuren, muziek of foto’s van vroeger kan gelukkige en herkenbare momenten creëren. 

De focus ligt op positiviteit, zonder de realiteit uit het oog te verliezen. 

Welk advies heb je voor ouders die dit onderwerp willen bespreken met hun kinderen?  

Voor ouders die het onderwerp dementie met hun kinderen willen bespreken, is het belangrijk om het niet uit de weg te gaan. Het is nuttig om kinderen op de juiste manier te informeren, uiteraard aangepast aan hun leeftijd en begripsniveau. Als je kinderen niet correct informeert, zullen ze zelf een verhaal vormen, wat niet altijd de juiste interpretatie is. 

Zijn er in de toekomst nog plannen om boeken te schrijven? 

Hoewel de plannen nog niet concreet zijn, is de kans zeer groot dat er in de toekomst nog meer boeken zullen volgen. Mijn interesse in het thema dementie blijft hoog, dus het volgende boek zou zich waarschijnlijk meer richten op volwassenen.  

Waar kunnen ze de boeken kopen? 

Je kan het boek in de boekhandel vinden of je kan het ook online bestellen. 

Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.