Gezocht: mooie woorden voor mantelzorgers.

Mantelzorg gedichtenwandeling 2022.

Op donderdag 23 juni 2022 is het de Dag van de Mantelzorg. Op die dag zetten we iedereen in de schijnwerpers die belangeloos en vaak onzichtbaar, zorg biedt aan iemand uit de omgeving.

De Mantelzorg Gedichtenwandeling van 2021 was een groot succes. Daarom willen we het feest dit jaar extra glans geven en Brugge opnieuw vullen met mooie woorden. We nodigen dichters, mantelzorgers en Bruggelingen uit om in hun pen kruipen!

Hoe beleef jij de zorg voor een ander die je dierbaar is? Wat betekent mantelzorg voor jou? Hoe kijk jij naar nabijheid, troost, verdriet en rouw? Zeg het met een gedicht, of giet het in een creatief tekstje en deel het met ons. Inzendingen zijn maximaal 10 regels lang. Je mag schrijven in het Nederlands, maar net zo goed in sappig dialect.

Een selectie van de gedichten krijgt een plek in de Brugse binnenstad, langs een nieuwe “Mantelzorg Gedichtenwandeling”. Je kunt het parcours volgen van 20 juni tot 3 juli en tijdens het Stadsfestival Knooppunten, van 17 tot 24 september. Alle gedichten krijgen ook een plekje op de website van Stad Brugge.

Laat je creativiteit de vrije loop en bezorg ons je tekst vóór 19 april op gedichtenwandeling.brugge@gmail.com.
Want elke mantelzorger verdient de mooiste woorden.

Meer info over de initiatieven voor mantelzorg in Brugge? Kijk op www.brugge.be/mantelzorg  

Steunpunt Mantelzorg werkt mee aan 6 zorgzame buurten in Vlaanderen en Brussel

Alle ingediende projectvoorstellen (6) m.b.t. Zorgzame Buurten zijn goedgekeurd.

Minister Beke keurde in totaal 119 aanvragen goed in het kader van de projectoproep Zorgzame Buurten. In 6 daarvan zal Steunpunt Mantelzorg een actieve rol spelen om een buurtgerichte en nabije ondersteuning van mantelzorgers te ontwikkelen.  

In een zorgzame buurt helpen en kennen bewoners elkaar. Zorgvragers krijgen er de nodige ondersteuning van professionele zorgverleners, mantelzorgers, buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen… Jong en oud helpen elkaar om vitaal te blijven en zich omringd te voelen. In een zorgzame buurt is er ook een samenwerking tussen de informele zorg en professionele zorg. Door formele (vb. thuisverpleging) en informele hulp (vb. door je buur of een lokale organisatie) op een slimme manier met elkaar te combineren, ontvangt iedereen de hulp of zorg die hij of zij nodig heeft. En het maakt dat mantelzorgers niet alle zorg zelf moeten dragen, maar die kunnen delen met verschillende personen en organisaties.

Zo ondersteunen zorgzame buurten de levenskwaliteit van iedereen in de buurt. Dat is meer dan een goede gezondheid: zich goed voelen, thuis voelen en volop genieten van het leven zijn minstens even belangrijk.

Naomi De Bruyne, coördinator van Steunpunt Mantelzorg: “Als mantelzorgvereniging zien wij heel wat opportuniteiten in een buurtgerichte, nabije ondersteuning van mantelzorgers. De projecten Zorgzame Buurten zijn voor ons een kans om mantelzorgers een gelijkwaardige plek in de zorg te geven, samen met professionele hulpverleners en burenhulp. We zetten onze schouders daarom onder een aantal projecten, onder andere samen met onze partner i-mens. In die projecten gaan we mensen en organisaties met elkaar verbinden, zodat we zorgvragers en mantelzorgers een totaaloplossing kunnen bieden.”

Steunpunt Mantelzorg zet de schouders onder 6 projecten. Op onderstaande kaart vind je de locaties waar Steunpunt Mantelzorg als partner zal deelnemen. Meer info over de projecten vind je hier:

Infosessie : Wegwijs in dementie

Maak dementie bespreekbaar. Wat zijn de oorzaken en de symptomen? Welke fases zijn er? Je krijgt concrete tips over hoe je in het dagelijkse leven kan omgaan met dementie.

Organisator

OCMW Roeselare

Contact inschrijvingen

Wanneer (datum en uur) donderdag 22 september 2022 om 14u -15u15

OCMW Roeselare/ dienstencentrum Schiervelde –  Schierveldestraat 55, 8800 Roeselare

e-mail : emma.devos@roeselare.be

Tel : 051 26 24 36

Infosessie: Hoe zorg je voor jezelf als mantelzorger?

Zorgen voor een geliefde kan veel van je vragen. In deze vorming staan we stil bij de draagkracht en draaglast van mantelzorgers. Hoe zorg je ervoor dat de zorg haalbaar blijft en hoe zorg je voor jezelf? We overlopen tal van diensten en mogelijke hulpmiddelen die je daarbij kunnen ondersteunen.

Organisator

LDC ’t Pijlijser

Contact inschrijvingen

Wanneer (datum en uur) donderdag 2 juni 2022 om 19 uur – 21 uur

LDC ’t Pijlijser – R Borremansstraat 2, 3040 Huldenberg

e-mail : sofie.vanraemdonck@huldenberg.be

Tel : 02 302 43 59 / 0484 64 77 20

 

Gedicht van een mantelzorger

Gedicht:

 

Mijn vrouw leeft in het nu, 
Soms vind ik dat een beetje cru.

Haar gedachten bezigen één enkel moment, 
En dat is iets wat nooit, nooit went.  

Iedere stonde, elke dag weer, 
Het gelijkt gewoontjes, ik relativeer. 

Ieder dierbaar moment beleeft ze in het nu, 
Zo gaat dat altijd maar door, continu. 

 Schat wat eten we vandaag, 
Is een steeds weerkerende vraag.

 Toch vertel je het haar elke keer, 
Elk kwartier opnieuw, zo ongeveer.

 Haar ‘nu’ heeft altijd heel korte tellen, 
Haar toekomst kan je zo voorspellen. 

 Maar ook het verleden is weg, 
Dit hoeft geen verdere uitleg.

 Maar mooi is mijn leven als ze bij me is, 
Even niet samen is voor haar een groot gemis. 

 In mijn hoofd bewaar ik een uitvoerige bib, 
Met fijne herinneringen, sommigen met rode stip. 

 Dat is wat een portie liefde met je doet, 
Liefde brengt flinkheid en veel moed. 

Voor haar ben je ’t klokje rond paraat, 
Omdat je als vanzelfsprekend in de ander opgaat.

Staf Horemans

De mantel der liefde.

De balans tussen draagkracht en draaglast.

Interview door Alexandra Hustinx (De Essentie)

Meer dan 600.000 Vlamingen zijn mantelzorger. Een duizelingwekkend cijfer, waar veel mensen niet bij stil staan. Mantelzorger worden is een rol die je overkomt en waar je met liefde voor gaat. Een rol met pieken en dalen. Een rol die vaak nog onzichtbaar is voor de buitenwereld. In dit artikel komen drie vrouwen aan het woord over de impact die deze rol op hun leven heeft gehad.

Volgens recent onderzoek voelt een kwart van de mantelzorgers zich overbelast. Een cijfer dat zorgen baart en dat onlosmakelijk verbonden is met de balans tussen draaglast en draagkracht. Ik vroeg aan Marleen, Katrien en Linda hoe zij omgingen met die belasting.

“Je moet je mantel af en toe aan de kapstok kunnen hangen. In mijn geval sprak ik één keer in de week met een vriendin af. We namen onze emmers mee en leegden die bij elkaar.” Marleen weet waarover ze spreekt. Een jaar nadat ze met Willy trouwde, kreeg hij blaaskanker. Deze diagnose werd gevolgd door een aaneenschakeling van nieuwe diagnoses. Op het moment dat de kanker terug was, kreeg hij te horen dat hij Parkinson had. Een mokerslag.

Als enig kind zorgde Katrien voor haar mama. Dat ging goed totdat ze werd overgeplaatst naar een verzorgingshuis en kort daarna de corona uitbrak. “Dat gevoel van machteloosheid is niet te beschrijven. Ik wou er alles aan doen om bij haar te zijn.” Het werd een allesoverheersende gedachte waardoor ze zich nooit volledig ontspannen voelde. Tijdens de eerste lockdown waren er momenten dat de verzorgers hun inwoners op het balkon zetten. Emotionele zwaaimomenten tussen bewoners en hun geliefden. “Vanop een afstand was ik vooral bezig met het lezen van haar lichaamstaal. Ik zag haar gezichtsuitdrukking, haar vermagerde lijf. Al kreeg ze nog de beste zorgen, diep van binnen voelde ik dat ze iets anders nodig had. Ze snakte naar mij en ik naar haar. En dat deed vreselijk veel pijn.”

Linda zorgde, als jongste van drie, acht jaar voor haar verstandelijk gehandicapte broer. Het was de belofte aan haar ouders om hem, na hun overlijden, in haar gezin op te nemen. “Om zelf wat op adem te komen, ging Cois één keer per jaar naar De Klaproos in Beveren.” Hij leefde in een leefwereld van vijfjarigen en was voor zijn dagelijkse zorg volledig afhankelijk van haar. Door zijn albinisme klampte hij zich letterlijk aan Linda vast. Ze combineerde de zorg van haar broer met haar eigen gezin en de frituur, die ze samen met haar man uitbaatte. Voor haar eigen kinderen was de intense zorg niet altijd evident. Ze zochten hun plaats binnen het gezin en dat bracht soms spanningen met zich mee. Echt op adem kwam ze eigenlijk nooit.

De beleving van de rol hangt voor een stuk samen met de betrokkenheid van degene die je verzorgt.

Marleen en haar man zetten alle stappen samen. Chemo, bestralingen, gesprekken met de dokters, ze was er altijd bij. Wanneer je een dichte relatie hebt met degene die zorg nodig heeft, sta je vaak mee in het medisch veld. Je luistert, je stelt vragen en je noteert antwoorden. “Hoe overdonderend nieuws ook kan zijn, samen hoor je meer dan alleen.”, vertelt Marleen. Voor Katrien was dat gevoel anders. Ze had als dochter van haar dementerende mama sterk het gevoel dat ze juist heel sturend moest zijn in de zorgen die haar mama kreeg. Katrien sprak de verzorgers dan ook regelmatig aan. “Geef ze voldoende te drinken, want ze kan het niet meer zelf. Doe op een zonnige dag de gordijnen dicht, want ze heeft het snel te warm.” Ze voorzag haar kamer ook van de nodige briefjes. Allemaal aandachtspunten om haar mama de nodige comfort te geven. Eigenlijk had ze het er vooral moeilijk mee dat de dagelijkse zorg efficiënt, en soms onder tijdsdruk verloopt. “Iemand anders kan je eigen liefdevolle aandacht bijna niet vervangen. Je verstand weet dat ze beter in handen is van mensen die haar de gespecialiseerde zorg bieden, maar diep van binnen voel je je hier schuldig over. Hoeveel liefde je ook geeft, dat gevoel blijft sluimeren.” Een gedachte die Katrien nog altijd achtervolgt. Bij Linda had haar rol een impact op hun sociale leven. Cois ging mee naar vrienden en was aanwezig in de frituur. Waar zij was, was hij. Voor haar was de term ‘echte vrienden’ een harde leerschool. Gaandeweg namen Linda en haar man afscheid van mensen die geen begrip voor de situatie konden opbrengen.

Sommige mantelzorgers blijven hun hele leven zorgen voor iemand die ze graag zien. Bij Marleen, Katrien en Linda was die rol eindig. Hoe kijken ze terug op die periode en welke herinneringen koesteren ze?


Marleen
benoemt meteen de intensiteit van die tijd. Ze spreekt over laagjes in de diepte. Zij en Willy waren samen één geheel. Toen zijn levenseinde in zicht kwam, nam ze verlof om bij hem te zijn. “Aan te keukentafel schetsten we samen de grote lijnen van zijn afscheidsviering. Dat gaf hem rust.” Ook Katrien spreekt over één van de mooiste periodes in haar leven. Met een echte ‘gever’ als mama ervoer ze het als bijzonder om haar te mogen verzorgen. Na de lockdown kregen ze gelukkig de kans om weer herenigd te worden. De manier waarop ze zwijgzaam naar haar keek, vergeet ze nooit. “Ik voelde dat ze ongelofelijk fier was op mij. Iets dat ik diep in mijn hart meedraag.” Linda haar verhaal verliep anders. Nadat haar broer stierf, werd ze zelf hulpbehoevend. Haar lichaam was op. Stilaan krabbelt ze overeind en schijnt het licht terug in haar leven. Ondanks de pijn en het gemis worden haar dagen nog altijd gekleurd door de herinneringen aan haar broer. Ze koestert de manier waarop hij haar “Zeg, kindje” noemde, iedere keer weer vergezeld met zijn mooie lach.

Mantelzorger worden is één van de meest intense rol die je kan overkomen. Het is een uitdaging om daarbij in je eigen kracht te blijven staan.

Marleen maakte na het overlijden van Willy kennis met lotgenotengroepen. “Lotgenoten begrijpen je met een half woord. Je hebt hetzelfde meegemaakt. Hierdoor kun je je emoties ongenuanceerd uiten, iets dat je met andere mensen minder doet.” Voor haar was vooral het “aha” effect heel fijn, het gegeven dat je veel herkent bij elkaar. Vanuit die positieve ervaring stond ze mee aan de wieg van Casa Callenta, een warm (t)huis voor en door lotgenoten met kanker. Ze organiseren ook dagen waarbij de mantelzorgers worden uitgenodigd. Op die dagen worden de rollen soms omgedraaid. De mantel wordt gewisseld, een betekenisvol gebaar voor beide partijen.

De mantel van mantelzorger is er één van liefde. Eén die met trots gedragen wordt. Eén die af en toe loodzwaar is. Eén die men graag eens aan de kapstok hangt. Eén die zoveel meer toevoegt aan je leven. Eén die al je talenten aanspreekt. Eén die je de rest van je leven bijblijft. Mantelzorgers mogen meer in het licht gezet worden. Zelf staan ze daar niet altijd bij stil, want ze doen het uit liefde. Daarom is het goed dat er dagen zijn zoals de ‘Dag van de Mantelzorger’, waar Steunpunt Mantelzorg zich ook voor inzet. Wat onzichtbaar is, wordt zichtbaar. Eigenlijk zouden we er best wat meer bij stil mogen staan. Vroeg of laat dragen we zelf, op welke manier dan ook, een mantel der liefde.

Alexandra Hustinx is rouw- en ritueelbegeleider. Ter voorbereiding van een activiteit tijdens de Dag van de Mantelzorg schreef ze dit artikel. Je kan bij haar terecht als je op zoek bent naar woorden, symbolen en rituelen bij leven en bij afscheid.

www.deessentie.org

 

De kracht van zorgzame buurten

Steunpunt Mantelzorg gelooft in de kracht van mensen om met de nodige zorg het eigen leven in handen te houden. Daarom zetten we in op zorgzame buurten.

Wat is een zorgzame buurt?

In een zorgzame buurt helpen en kennen bewoners elkaar. Zorgvragers krijgen er de nodige ondersteuning van professionele zorgverleners, mantelzorgers buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen… Jong en oud helpen elkaar om vitaal te blijven en zich omringd te voelen. In een zorgzame buurt is er ook een samenwerking tussen deze informele zorg en professionele zorg.

Zo ondersteunen zorgzame buurten de levenskwaliteit van iedereen in de buurt. Dat is meer dan een goede gezondheid: zich goed voelen, thuis voelen en volop genieten van het leven zijn minstens even belangrijk.

Projecten van Steunpunt Mantelzorg en i-mens

Steunpunt Mantelzorg ziet als mantelzorgvereniging heel wat opportuniteiten in een buurtgerichte, nabije ondersteuning van mantelzorgers. We zetten onze schouders daarom onder een aantal projecten, onder andere samen met onze partner i-mens.

Op onderstaande kaart vind je de locaties waar Steunpunt Mantelzorg en i-mens voorstellen van projecten zorgzame buurten hebben ingediend. In februari 2022 zullen we weten waar we van start mogen gaan.

Meetjes: hoe de oudste generatie mijn Meetjesland vormgaf.

Interview: het meetjesland en haar meest ervaren inwoonsters.

Simen Lambrecht werkt als architect en volgt bijkomend een masteropleiding fotografie. Al enige tijd werkt hij aan verschillende fotografische projecten lopen, één van die projecten is meetjes.

Hoe is het project meetjes ontstaan?
Het project is ontstaan na het overlijden van mijn oma in 2018. Op het moment dat ze de diagnose van kanker kreeg, woonde en werkte ik in New York. Het ging al enkele maanden niet goed met haar en toen het verdict van kanker viel, ben ik terug naar België verhuisd. Samen met mijn familie heb ik haar proberen ondersteunen en veel gaan bezoeken. Een maand later is ze gestorven.

Voor haar dood heb ik 4 jaar op en af in het buitenland gestudeerd en gewerkt. Mijn oma had geen laptop, geen internet en geen gsm. Onze enige vorm van communicatie was daardoor brieven. Op de één of andere manier waren de gesprekken anders dan wanneer ik bij haar op de koffie ging of met haar ging lunchen. De gesprekken die we hadden via het schrijven waren veel diepgaander en genuanceerder. Zo schreef ze over het overlijden van haar man, mijn opa. Ze schreef dat ze hem nog elke dag mist. Dat zijn zaken die ze nooit in persoon had verteld. Tussen de lijnen door schreef ze ook veel over ‘thuis zijn’, ‘het Meetjesland’ en hoe belangrijk die omgeving voor haar was. Terwijl ik het Meetjesland altijd had afgeschreven als saai en te plat. Als student ben ik heel snel naar Gent vertrokken en van Gent naar Berlijn, New York, Beijing… Dat was voor mij allemaal veel interessanter dan mijn achtertuin in het Meetjesland. Toch werd ik geprikkeld door de verhalen die mijn oma schreef over de streek. Ik werd nieuwsgierig naar wat haar zo boeide. Daarom heb ik na het overlijden van mijn oma besloten om een project te starten. Ik wou weten waarom het Meetjesland voor mijn oma zo belangrijk was, waarom zij haar hier zo goed voelde en waarom de generatie van onze grootouders zich zo hard verbonden voelen met hun thuisomgeving.

Hoe heb je het aangepakt?
In een eerste fase van het project ben ik langsgegaan bij vriendinnen van mijn oma en heb ik vooral geluisterd naar hun levensverhalen. Zo kreeg ik een beeld van deze generatie vrouwen uit het Meetjesland.

Vandaag zit het project in een nieuwe fase waarbij de meetjes (vrouwelijke 70-plussers uit het Meetjesland) een analoge camera meekrijgen naar huis. Zo kunnen ze zelf hun dagdagelijks bestaan in beeld brengen. Op die manier worden de kleine momenten, wanneer ik er niet bij ben, vastgelegd. Via de camera probeer ik een genuanceerder beeld te krijgen van wie de mensen zijn en hoe het is om als oudere dame in het Meetjesland te wonen. Doordat ze zelf fotograaf worden in het project, zijn ze ook actief betrokken en krijgen ze een stuk autonomie. De meetjes mogen zelf kiezen hoe lang ze de camera houden. Dat kan een week zijn, een paar maanden of een half jaar. Alles kan, geen enkel beeld is overbodig. Ik vind het heel spannend om de beelden die ze maken te zien, en naast mijn mentaal beeld van de streek te leggen.

Wat ga je doen met deze foto’s?
Momenteel zijn er een ’tiental meetjes aan het fotograferen.Met deze foto’s heb ik al op enkele expo’s gestaan. Zo hangt er zelf een foto van een meetje in een expo in Berlijn. Bij de foto’s zijn ook hun verhalen toegevoegd. Zowel mooie als hartverscheurende verhalen. Als je 70 jaar rondloopt op deze wereld maak je wel iets mee. Elk verhaal heeft zijn eigen waarde, zijn eigen kracht, en het is geweldig om deze allemaal te horen. Uit de reacties van bezoekers merk ik dat mensen zich herkennen in de verhalen van deze oudere generatie. In de toekomst zou ik ook graag een fotoboek willen maken met verhalen en quotes van de meetjes, en vooral alle foto’s.

Wat vinden de deelnemende meetjes zelf van het project?
De meetjes die momenteel een camera hebben gaan er geweldig mee om. De meesten hadden in het begin schrik om foto’s te maken omdat ze weinig afwisten van camera’s of fotografie. Maar het zijn juist deze mensen die vaak de mooiste foto’s maken. Ze zijn recht vanuit het hart getrokken zijn. Daarnaast zijn de camera’s eenvoudig te gebruiken, de mensen die willen deelnemen krijgen er ook een eenvoudige handleiding bij. Iedereen wordt tot het einde van het project betrokken, als ze dit wensen.

Hoe wordt het project verder gezet?
Om het project verder vorm te geven ben ik nog op zoek naar meetjes (vrouwen, rond de 70 jaar en wonend in het Meetjesland) die foto’s willen maken van de kleine momenten in hun leven. Ze beslissen zelf waar ze een foto van nemen. Het kan een foto zijn van het zonlicht dat binnenvalt in de living, het avondeten dat op de tafel staat, een foto van het graf van een familielid, een foto wanneer ze aan het kaarten zijn,… Alles mag. De foto’s zullen enkel gepubliceerd worden met goedkeuring van de persoon zelf.

Ben je nieuwsgierig naar het project en wil je graag meewerken of ken je iemand die wil meewerken? Neem dan zeker contact op met Simen Lambrecht voor meer informatie: simen@jeanjacquescollective.org. 

Online : Wegwijs in mantelzorg: hoe combineer ik werk met mantelzorg?

In deze sessie geven we praktische handvaten om de combinatie tussen werk en mantelzorg haalbaar te maken, en daarbij ook tijd voor jezelf te vinden. We gaan in op verlofsystemen waar je een beroep op kan doen, zoals het nieuwe mantelzorgverlof en het verlof voor medische bijstand. We geven tips om het gesprek met je werkgever aan te gaan. Doorheen de sessie is er ruimte om ervaringen met elkaar uit te wisselen.

Wanneer :  Online DO 17/02/2022 om 18u30

Inschrijvingsformulier Wegwijs dementie 17/02/2022 of 078/ 77 77 97

Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.