Persbericht: Steunpunt Mantelzorg en i-mens vragen meer duidelijkheid voor mantelzorgers

De overheid nam verschillende maatregelen om de COVID-19 crisis te bedwingen. Die zijn nodig, maar tegelijk maken mantelzorgers zich ongerust over wat nog mag en wat niet. Mantelzorgorganisatie Steunpunt Mantelzorg en thuiszorgorganisatie i-mens vragen duidelijke en werkbare richtlijnen voor deze belangrijke groep van niet-professionele verzorgers.

Mantelzorgers zorgen voor iemand die zorg en ondersteuning nodig heeft omwille van ouderdom, handicap, ziekte of psychische of andere kwetsbaarheid. Zij doen bijvoorbeeld boodschappen, brengen eten of gaan naar de apotheek voor die persoon. Mensen vragen zich nu af: ‘Kan ik deze taken nog doen? Hoe moet ik mijn mantelzorg bewijzen als de politie me tegenhoudt?’.

Op dit moment bestaat er geen attest of statuut dat mantelzorg bewijst. Dat is ook niet nodig. Volgens de overheidsrichtlijnen mag je je nog steeds verplaatsen om kwetsbare mensen, mensen met zorgbehoefte of ouderen te helpen. Je mag dus nog steeds boodschappen doen voor je oudere buurvrouw, je vader die thuis woont helpen bij het wassen of de was gaan ophalen en afzetten bij je partner die in het woonzorgcentrum verblijft. Sterker nog, mantelzorg is meer dan ooit belangrijk tijdens deze crisis. Heel veel mensen rekenen op de hulp van familie, vrienden en buren om deze periode door te komen. Het is uiteraard ook als mantelzorger belangrijk de hygiënemaatregelen van de overheid te volgen. Voor je eigen veiligheid en die van je zorgvrager.

Als mantelzorgvereniging en thuiszorgorganisatie engageren Steunpunt Mantelzorg en i-mens zich om mantelzorgers zo goed mogelijk te informeren en te ondersteunen. Ondanks onze inspanningen merken ze dat er op het terrein veel onduidelijkheid leeft. Niet alleen bij mantelzorgers, maar ook bij instanties en voorzieningen zoals woonzorgcentra, assistentiewoningen, politie en gemeentes.

Naomi De Bruyne, coördinator van Steunpunt Mantelzorg: “We zien dat sommige organisaties en zelfs gemeentes een eigen attest voor mantelzorgers maken. Goed bedoeld uiteraard, maar dat maakt de situatie complex. En zijn die documenten rechtsgeldig? Stoppen deze aan de gemeentegrens? Waar vragen we die aan? De kakofonie aan regels en attesten is onhoudbaar. Zo geraakt niemand er nog wijs uit. Niet in het minst de mantelzorgers. ”

Steunpunt Mantelzorg en i-mens vragen daarom duidelijkheid voor mantelzorgers. Karin Van Mossevelde, Algemeen Directeur bij i-mens, ziet daarvoor twee pistes: “Ofwel komt er een algemeen en rechtsgeldig attest voor alle mantelzorgers, ongeacht of de zorgvrager thuis, in een woonzorgcentrum of over de gemeente- of zelfs landsgrenzen verblijft. Met een duidelijke definitie van wat we onder mantelzorg en essentiële hulp verstaan, zonder extra administratie voor mantelzorgers en met aandacht voor de diversiteit aan mantelzorgsituaties. Ofwel is er geen attest voor mantelzorgers, maar wel duidelijke communicatie over welke zorg en ondersteuning gegeven kan en mag worden. Die communicatie moet dan door alle betrokken instanties en organisaties onderschreven en gevolgd worden. Ook de politie moet duidelijke richtlijnen krijgen over wat mag en wat niet in het kader van mantelzorg.”

Nieuwe vrijwilligersverzekering

Boodschappen doen, de hond uitlaten, de was overnemen. Met deze kleine gebaren kan je mantelzorgers en zorgvragers helpen en hun zorgen in deze periode verlichten.

Om de golf van solidariteit tegemoet te komen en alles veilig te laten lopen, voorziet de Vlaamse overheid een vrijwilligersverzekering vanaf zondag 15 maart tot en met vrijdag 3 april. Die is volledig gratis voor de vrijwilligers!

Waarvoor ben je verzekerd?

Deze verzekering dekt burgerlijke aansprakelijkheid, rechtsbijstand en lichamelijke ongevallen. De polis kan je hier nalezen.

Opgelet: je bent niet verzekerd tegen besmetting, ziektes of de gevolgen daarvan. Dit is dus geen “corona-verzekering”.

We raden iedereen hoe dan ook aan om ten alle tijde de voorzorgsmaatregelen in acht te nemen. Zorg goed voor jezelf.

Hoe vraag je de verzekering aan?

Je registreert je als vrijwilliger via de website www.vlaanderenvrijwilligt.be, op de pagina Vlaanderen Helpt. Je krijgt een bevestiging na inschrijving. Vanaf dan ben je een vrijwilliger van Vlaanderen Helpt.

Wat na 3 april?

Het is niet duidelijk of de Vlaamse overheid dit initiatief zal verderzetten. Maar laat dat je niet tegenhouden om je solidariteit met mantelzorgers en zorgvragers te tonen. Ook na de coronacrisis zal je buur, vriend of familielid je helpende hand nog kunnen gebruiken.

Meer weten?

Vormingen geannuleerd wegens coronavirus

12 maart 2020

Omwille van het coronavirus zijn onze vormingen voor mantelzorgers en zorgvragers tot en met eind juni geannuleerd. Dit betekent dat onze infosessies, praatgroepen en trajecten niet meer zullen plaatsvinden tot eind juni.

We volgen hierbij de richtlijn van Agentschap Zorg en Gezondheid om geen bijeenkomsten te organiseren met kwetsbare groepen.

Mantelzorgers zorgen voor iemand anders en komen dus mogelijks in contact met risicovolle groepen. Of behoren zelf tot deze groep.

Wij delen deze bezorgdheid over besmetting bij een kwetsbare groep en daarom annuleren we dan ook al onze fysieke bijeenkomsten.

Voor de maand juni bekijken we nog wat er mogelijk. We zoeken momenteel alternatieven uit zoals digitaal contact.  We houden jullie op de hoogte.

Updates over onze vormingen vind je op onze pagina over vormingen of via nieuwsberichten op onze blog of via onze Facebook-pagina.

Wat betekent dit voor onze dienstverlening?

Wat mag je van ons verwachten in deze bijzondere tijden? Hoe kunnen we jou verder helpen?

  • Je kan bij ons terecht met al je vragen via info@steunpuntmantelzorg.be of via 02 515 04 42.
  • Daarnaast kan je met vragen over corona ook steeds terecht bij de overheid via het nummmer 0800 146 89.

We wensen iedereen veel goeie moed!

Meer weten?

Reactie op ‘palliatieve filter’ in katholieke ziekenhuizen: zelfregie moet centraal staan

Elke dag zet Steunpunt Mantelzorg zich in om mantelzorgers en zorgvragers te informeren, onder andere over het belang van zorgplanning. Daar hoort ook informatie over het einde van je leven bij. Zodat je geïnformeerd keuzes kan maken. Over palliatieve zorg én euthanasie.

In het artikel “Euthanasie afgeremd met ‘palliatieve filter’ in katholieke ziekenhuizen” van 13 februari meldt De Morgen dat sommige katholieke ziekenhuizen patiënten verplichten om een palliatieve procedure te doorlopen alvorens de aanvraag tot euthanasie kan toegekend worden. Met als gevolg dat mensen soms van een natuurlijke dood sterven alvorens zij euthanasie kunnen krijgen. Dat is in strijd met de wet op de patiëntenrechten, waarbij patiënten het recht hebben om een behandeling te weigeren.

Ook in situaties waar de zorgvrager kiest voor euthanasie is emotionele begeleiding van de persoon en zijn mantelzorgers enorm belangrijk. Net zoals in een palliatieve zorgsituatie het gesprek over de laatste fase een plek moet krijgen, met eventueel de stap naar euthanasie. Maar het belang van goeie voorafgaande begeleiding mag niet gebruikt worden om euthanasie te vertragen of in zijn geheel te belemmeren.

De mens en zijn omgeving staan centraal bij ons, zodat je zelf je leven en zorg in handen kan nemen. Dat is waar wij vanuit Steunpunt Mantelzorg voor staan.

Meer weten?

Wil jij ons vertellen wat beter kan voor mantelzorgers? Doe mee aan onze focusgroepen

Als vereniging voor mantelzorgers gaan wij geregeld naar verschillende uithoeken in Vlaanderen en Brussel om vormingen te geven aan mantelzorgers of om hen samen te brengen in focusgroepen. We hoorden intussen talloze verhalen over de plotse of gestage ziekte van een naaste. Over de onmacht en pijn wanneer bijvoorbeeld hun partner of moeder hen geleidelijk aan niet meer herkent door bijvoorbeeld dementie. Over de schaamte waarmee ze worstelen om ook een eigen leven te leiden, naast de (continue) zorg voor een ander.

Wat zijn focusgroepen?

Onze focusgroepen met mantelzorgers zijn nog wat nieuw. We brengen mantelzorgers samen om een bepaald thema uit te diepen dat aansluit bij hun leefwereld. Dan gaan we als organisatie op zoek naar wat voor jullie als mantelzorger belangrijk is en wat wij als organisatie (nog meer) voor jullie kunnen betekenen.

Wat wij leren van mantelzorgers

Zo gaven we focusgroepen over hoe je langer thuis kan wonen, over onze diensten die we als mantelzorgvereniging aanbieden en over vrije tijdsbeleving. Die cruciale informatie bekijken we (anoniem) binnen het team en werken we zoveel mogelijk verder uit in concrete stappen.

Soms mondt het uit in het schrijven van een artikel,  of in een aanpassing of uitbreiding van één van onze vormingen. Soms nemen we het beleidsmatig verder op.  De focusgroepen zijn voor ons de vinger aan de pols om dichtbij de leefwereld te staan van mantelzorgers.

Iedere mantelzorgsituatie is uniek

Meestal komen anekdotes en moeilijkheden naar boven over hun situatie. Zoals die keer in Gent waar een mantelzorger op zoek was naar een manier om haar man naar buiten te begeleiden, naar de roeiclub voor hun deur zodat hij het water kon zien.  Zelf kon ze dat fysiek niet meer aan. Heel de groep gaf haar tips over hoe ze dat kon oplossen.

Onlangs was er een focusgroep in Kasterlee. We zaten samen met mantelzorgers en hun zorgbehoevenden in een zorgcentrum, waar ze op vakantie waren. We wilden meer weten over de beleving van hun vrije tijd. Een man zong en schilderde graag. En een beetje later zaten we daar met z’n allen het liedje ‘Zie je de lichtjes aan de Schelde’ te zingen.

Iedere mantelzorgsituatie is uniek, sommige situaties zijn enorm schrijnend en vergen veel van een persoon. Daarom zijn we er als organisatie om te ondersteunen waar we kunnen en op die manier mantelzorgers te empoweren.

Meedoen?

Wil je meedoen aan een focusgroep? Of wil je er meer over weten?

Laat het ons weten via:

Ingangsdatum 1 oktober voor mantelzorgstatuut en mantelzorgverlof uitgesteld

30 september 2019

Vanaf 1 oktober 2019 kon je als mantelzorger via een nieuwe wet in principe in aanmerking komen voor een statuut van mantelzorger. Aan dat statuut was de mogelijkheid gekoppeld op één sociaal recht, het mantelzorgverlof.

We betreuren dat deze wet nog niet op punt staat en hopen op voldoende ambitie om dit tot een positief verhaal om te buigen. We houden jullie verder op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.

Voorlopig kan je het statuut nog niet aanvragen. Juridisch gezien is de wet namelijk nog niet uitvoerbaar: belangrijke elementen ontbreken nog. Er komen waarschijnlijk nieuwe wetgevende initiatieven om de wet verder in de praktijk te kunnen uitvoeren.

Meer weten?

Flexibilisering van het verlof voor medische bijstand vanaf 1 juni 2019

Je kan als werknemer vanaf 1 juni 2019 het voltijds verlof voor medische bijstand flexibeler opnemen. Voordien kon je, op enkele uitzonderingen na, het verlof enkel opnemen per maand. Nu kan je dit, mits goedkeuring van je werkgever, inkorten tot een week, twee weken of drie weken.

Meer weten over het verlof voor medische bijstand en de flexibilisering ervan?

Verliefd worden nadat je verhuist naar een serviceflat? Bij François en Francine sloeg de vonk over

“De relatie gaat dieper. We hebben niet veel tijd op overschot dus genieten we er extra hard van.” (Francine)

Op liefde staat geen leeftijd. Dat bewijzen François (75) en Francine (74). De vonk sloeg over op een nieuwjaarsfeestje in de gezamenlijke ruimte van hun serviceflats van Maereland in Bertem. Sinds januari 2018 zijn ze een koppel. “Trek je niet te veel aan van wat de omgeving zegt. Al was het maar voor enkele jaren, geniet ervan. Al wat je kan meenemen, heb je toch gehad.” (François)

Francine en Francois

Daten op een woonerf met 36 serviceflats

Francine is ex-mantelzorgster. Ze koos ervoor om te gaan wonen in een serviceflat nadat haar man was overleden aan een slepende ziekte.  François kende de serviceflats al langer. Hij woonde vroeger aan de overkant en keek uit op de flats. Wanneer werken in de tuin niet meer lukte en hij minder mobiel werd, besloot François te verhuizen naar het Maereland.

François: “We hebben elkaar toevallig leren kennen. Iedereen heeft hier zijn of haar eigen flat met badkamer, keuken, living en slaapruimte. Op het domein is er ook een woonzorgcentrum en een lokaal dienstencentrum aanwezig. Dat laatste biedt een gezamenlijke ruimte voor de bewoners. Zo kan je er eten of deelnemen aan cursussen zoals naaien, koken of breien. Met nieuwjaar is er ieder jaar een koud buffet.”

“Het is op het nieuwjaarsfeestje van 2017 dat we elkaar hebben leren kennen”, gaat Francine verder. Ze zaten naast elkaar aan de feesttafel en dat vergemakkelijkte het contact. Om middernacht wensten alle bewoners elkaar de beste wensen voor het nieuwe jaar. Op het einde van de kusronde waren zij de enige die nog niet hadden gekust.”

Francine: “François zei dan uiteindelijk ‘Kom hier schat’. We kusten en toen sloeg de vonk over.” Ze zochten nadien contact. “In het begin hebben we veel gebabbeld over hoe je een relatie start binnen deze woongemeenschap. Onze woningen bevinden zich op een woonerf met 34 andere serviceflats, veel privacy is er dus niet hé”, legt Francine uit. Ze spraken daarom af niet al te veel ruchtbaarheid te geven aan hun prille relatie.

Anders dan wanneer je 25 bent

Francine: “Hier komen wonen is de beste beslissing geweest in mijn leven. Ik heb hier ook mijne vent leren kennen. Het is anders dan wanneer je bijvoorbeeld 25 jaar bent. Deze relatie gaat dieper, ook al omdat we weten dat er niet veel tijd op overschot is. Dus genieten we er net zo hard van. Ik kan er een krop van in mijn keel krijgen.”

Ook voor François voelt het zo aan. Hij waardeert de hulp die ze aan elkaar geven. Ze hebben ook afspraken gemaakt voor wanneer het niet goed meer zou gaan met een van hen. Ze wonen apart in hun eigen flat. “Eigenlijk is François’ woning nu een beetje ons buitenverblijf geworden”, lachen ze beide. François: “Af en toe wil ik ook wat ruimte voor mezelf.” Gewoonlijk komt François naar Francine’s flat vanaf de avond en blijven ze samen tot de middag. François gaat dan naar huis en eet daar in de avond. Op vrijdag gaat Francine dan naar François.

Er samen zijn voor anderen

Op het domein is er ook een woonzorgcentrum waar ze beiden geregeld bezoekjes aan brengen. Ze doen boodschappen voor de bewoners. Daar halen ze plezier uit. Ook de bewoners zelf vinden het leuk wanneer er mensen langskomen om een babbeltje te slaan.

Voor mensen op leeftijd die een relatie aangaan willen ze nog meegeven om er van te genieten. François: “Al was het maar voor enkele jaren, al wat je kan meenemen, heb je toch gehad. En niet te veel aantrekken van wat de omgeving vertelt.”